<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="D13n8838"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Selections from the Taipei National Central Library Buddhist Rare Book Collection, Electronic version, No. 8838 金刚般若波罗蜜经（註解）</title> <title xml:lang="zh-Hans"><name role="" type="person">国家图书馆</name>善本<persName>佛</persName>典数位版, No. 8838 金刚般若波罗蜜经（註解）</title> <author>元 释思聪註解</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">D</idno>.<idno type="vol">13</idno>.<idno type="no">8838</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Selections from the Taipei National Central Library Buddhist Rare Book Collection</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans"><name role="" type="person">国家图书馆</name>善本<persName>佛</persName>典</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">金刚般若波罗蜜经（註解）</title> </bibl> <msDesc> <msIdentifier> <settlement>Taipei</settlement> <repository>National Central Library</repository> <idno>Vol. 13, No. 8838</idno> </msIdentifier> <p>元至正元年中兴路<name role="" type="person">资福寺</name>刊朱墨套印本</p> </msDesc> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA(first version), Input by CBETA(second version)</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入（版本一），CBETA 人工输入（版本二）</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【国图】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00166"> <charName>CBETA CHARACTER CB00166</charName> <mapping cb:dec="983206" type="PUA">U+F00A6</mapping> <mapping type="unicode">U+267DB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>佣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[月*庸]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00221"> <charName>CBETA CHARACTER CB00221</charName> <mapping cb:dec="983261" type="PUA">U+F00DD</mapping> <mapping type="unicode">U+2496D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[王*车]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00331"> <charName>CBETA CHARACTER CB00331</charName> <mapping cb:dec="983371" type="PUA">U+F014B</mapping> <mapping type="unicode">U+235E5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>棘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[束*束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00399"> <charName>CBETA CHARACTER CB00399</charName> <mapping cb:dec="983439" type="PUA">U+F018F</mapping> <mapping type="unicode">U+2E590</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[果/衣]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01961"> <charName>CBETA CHARACTER CB01961</charName> <mapping cb:dec="985001" type="PUA">U+F07A9</mapping> <mapping type="unicode">U+459D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[乏-之+虫]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02133"> <charName>CBETA CHARACTER CB02133</charName> <mapping cb:dec="985173" type="PUA">U+F0855</mapping> <mapping type="unicode">U+2E214</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[糸*系]</value></charProp></char> <char xml:id="CB03003"> <charName>CBETA CHARACTER CB03003</charName> <mapping cb:dec="986043" type="PUA">U+F0BBB</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+3CDF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>恭</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[暴-日]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04138"> <charName>CBETA CHARACTER CB04138</charName> <mapping cb:dec="987178" type="PUA">U+F102A</mapping> <mapping type="unicode">U+34B9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>顚</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[真*真]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04499"> <charName>CBETA CHARACTER CB04499</charName> <mapping cb:dec="987539" type="PUA">U+F1193</mapping> <mapping type="unicode">U+2048B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>兇</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[〦/兇]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05033"> <charName>CBETA CHARACTER CB05033</charName> <mapping cb:dec="988073" type="PUA">U+F13A9</mapping> <mapping type="unicode">U+496B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>铁</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*截]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05418"> <charName>CBETA CHARACTER CB05418</charName> <mapping cb:dec="988458" type="PUA">U+F152A</mapping> <mapping type="unicode">U+458D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[虔-文+ㄆ]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05505"> <charName>CBETA CHARACTER CB05505</charName> <mapping cb:dec="988545" type="PUA">U+F1581</mapping> <mapping type="unicode">U+290F1</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[雨/沱]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07535"> <charName>CBETA CHARACTER CB07535</charName> <mapping cb:dec="990575" type="PUA">U+F1D6F</mapping> <mapping type="unicode">U+26840</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>膝</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[滕-(券-刀)+夹]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07724"> <charName>CBETA CHARACTER CB07724</charName> <mapping cb:dec="990764" type="PUA">U+F1E2C</mapping> <mapping type="unicode">U+262B1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@人)/圭]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08798"> <charName>CBETA CHARACTER CB08798</charName> <mapping cb:dec="991838" type="PUA">U+F225E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7F3A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>缺</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[卸-ㄗ+夬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08859"> <charName>CBETA CHARACTER CB08859</charName> <mapping cb:dec="991899" type="PUA">U+F229B</mapping> <mapping type="unicode">U+2F804</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>你</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[侮-母+小]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08887"> <charName>CBETA CHARACTER CB08887</charName> <mapping cb:dec="991927" type="PUA">U+F22B7</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>庭</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[庭-壬+手]</value></charProp></char> <char xml:id="CB09238"> <charName>CBETA CHARACTER CB09238</charName> <mapping cb:dec="992278" type="PUA">U+F2416</mapping> <mapping type="unicode">U+21589</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>卵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[夕*(ㄗ@、)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB09976"> <charName>CBETA CHARACTER CB09976</charName> <mapping cb:dec="993016" type="PUA">U+F26F8</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+5375</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[卯-ㄗ+(ㄗ@、)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12460"> <charName>CBETA CHARACTER CB12460</charName> <mapping cb:dec="995500" type="PUA">U+F30AC</mapping> <mapping type="unicode">U+534B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>世</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[贲-贝+一]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12752"> <charName>CBETA CHARACTER CB12752</charName> <mapping cb:dec="995792" type="PUA">U+F31D0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+5F25</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>弥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[弓*(乞-乙+小)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12864"> <charName>CBETA CHARACTER CB12864</charName> <mapping cb:dec="995904" type="PUA">U+F3240</mapping> <mapping type="unicode">U+2C79E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蔬</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[蕗-各+(梳-木)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB13251"> <charName>CBETA CHARACTER CB13251</charName> <mapping cb:dec="996291" type="PUA">U+F33C3</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+73CE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>珍</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[玝-十+小]</value></charProp></char> <char xml:id="CB13402"> <charName>CBETA CHARACTER CB13402</charName> <mapping cb:dec="996442" type="PUA">U+F345A</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+8E0F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跍-十+水]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15097"> <charName>CBETA CHARACTER CB15097</charName> <mapping cb:dec="998137" type="PUA">U+F3AF9</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9EAB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>面</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[麸-夫+丐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15148"> <charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName> <mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping> <mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>画</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[书-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15210"> <charName>CBETA CHARACTER CB15210</charName> <mapping cb:dec="998250" type="PUA">U+F3B6A</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>恢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[恹-厌+火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15875"> <charName>CBETA CHARACTER CB15875</charName> <mapping cb:dec="998915" type="PUA">U+F3E03</mapping> <mapping type="unicode">U+2C17F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[此/且]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17591"> <charName>CBETA CHARACTER CB17591</charName> <mapping cb:dec="1000631" type="PUA">U+F44B7</mapping> <mapping type="unicode">U+28D92</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>阎</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[门@舀]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18936"> <charName>CBETA CHARACTER CB18936</charName> <mapping cb:dec="1001976" type="PUA">U+F49F8</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>万</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[一/力]</value></charProp></char> <char xml:id="CB21717"> <charName>CBETA CHARACTER CB21717</charName> <mapping cb:dec="1004757" type="PUA">U+F54D5</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+44C1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>等</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[芏/寸]</value></charProp></char> <char xml:id="CB21892"> <charName>CBETA CHARACTER CB21892</charName> <mapping cb:dec="1004932" type="PUA">U+F5584</mapping> <mapping type="unicode">U+25081</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>盐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(圪-乙+口)/皿]</value></charProp></char> <char xml:id="CB22017"> <charName>CBETA CHARACTER CB22017</charName> <mapping cb:dec="1005057" type="PUA">U+F5601</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>埵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[埵-┴+山]</value></charProp></char> <char xml:id="CB22057"> <charName>CBETA CHARACTER CB22057</charName> <mapping cb:dec="1005097" type="PUA">U+F5629</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+6368</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>捨</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[捨-干+土]</value></charProp></char> <char xml:id="CB22063"> <charName>CBETA CHARACTER CB22063</charName> <mapping cb:dec="1005103" type="PUA">U+F562F</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>播</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[播-辨+米]</value></charProp></char> <char xml:id="CB22072"> <charName>CBETA CHARACTER CB22072</charName> <mapping cb:dec="1005112" type="PUA">U+F5638</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>说</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[说-兄+允]</value></charProp></char> <char xml:id="CB25451"> <charName>CBETA CHARACTER CB25451</charName> <mapping cb:dec="1008491" type="PUA">U+F636B</mapping> <mapping type="unicode">U+2DC39</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>深</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+弥]</value></charProp></char> <char xml:id="CB28932"> <charName>CBETA CHARACTER CB28932</charName> <mapping cb:dec="1011972" type="PUA">U+F7104</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+458D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[皮-(丨/又)+(王/ㄆ)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB28933"> <charName>CBETA CHARACTER CB28933</charName> <mapping cb:dec="1011973" type="PUA">U+F7105</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+2E4E1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虚</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[皮-(丨/又)+(幷-(前-刖)+王)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB28959"> <charName>CBETA CHARACTER CB28959</charName> <mapping cb:dec="1011999" type="PUA">U+F711F</mapping> <mapping type="unicode">U+28D7B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>阎</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[门@(采-木+(丨*日))]</value></charProp></char> <char xml:id="CB29756"> <charName>CBETA CHARACTER CB29756</charName> <mapping cb:dec="1012796" type="PUA">U+F743C</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+(犮-乂+又))]</value></charProp></char> <char xml:id="CB29758"> <charName>CBETA CHARACTER CB29758</charName> <mapping cb:dec="1012798" type="PUA">U+F743E</mapping> <mapping type="unicode">U+29530</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>显</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(幷-(前-刖)+旦)*页]</value></charProp></char> <char xml:id="CB29759"> <charName>CBETA CHARACTER CB29759</charName> <mapping cb:dec="1012799" type="PUA">U+F743F</mapping> <mapping type="unicode">U+284BE</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[道-自+巾]</value></charProp></char> <char xml:id="CB29760"> <charName>CBETA CHARACTER CB29760</charName> <mapping cb:dec="1012800" type="PUA">U+F7440</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>憩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[懖-金+白]</value></charProp></char> <char xml:id="CB29761"> <charName>CBETA CHARACTER CB29761</charName> <mapping cb:dec="1012801" type="PUA">U+F7441</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+62D4</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[拔-乂+又]</value></charProp></char> <char xml:id="CB29762"> <charName>CBETA CHARACTER CB29762</charName> <mapping cb:dec="1012802" type="PUA">U+F7442</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+57C0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>垂</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[乖/一]</value></charProp></char> <char xml:id="CB29763"> <charName>CBETA CHARACTER CB29763</charName> <mapping cb:dec="1012803" type="PUA">U+F7443</mapping> <mapping type="unicode">U+2A9D0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>宿</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[宿-百+白]</value></charProp></char> <char xml:id="CB29765"> <charName>CBETA CHARACTER CB29765</charName> <mapping cb:dec="1012805" type="PUA">U+F7445</mapping> <mapping type="unicode">U+2C4B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>被</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[社-土+皮]</value></charProp></char> <char xml:id="CB29766"> <charName>CBETA CHARACTER CB29766</charName> <mapping cb:dec="1012806" type="PUA">U+F7446</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>脱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[脱-兄+允]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30037"> <charName>CBETA CHARACTER CB30037</charName> <mapping cb:dec="1013077" type="PUA">U+F7555</mapping> <mapping type="unicode">U+286AB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>却</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+去]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30074"> <charName>CBETA CHARACTER CB30074</charName> <mapping cb:dec="1013114" type="PUA">U+F757A</mapping> <mapping type="unicode">U+21E01</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>垂</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[垂-┴+山]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30098"> <charName>CBETA CHARACTER CB30098</charName> <mapping cb:dec="1013138" type="PUA">U+F7592</mapping> <mapping type="unicode">U+21596</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[夕*即]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30207"> <charName>CBETA CHARACTER CB30207</charName> <mapping cb:dec="1013247" type="PUA">U+F75FF</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+811A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>脚</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+胠]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30209"> <charName>CBETA CHARACTER CB30209</charName> <mapping cb:dec="1013249" type="PUA">U+F7601</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>苏</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[前-刖+苏]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30226"> <charName>CBETA CHARACTER CB30226</charName> <mapping cb:dec="1013266" type="PUA">U+F7612</mapping> <mapping type="unicode">U+21696</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>归</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[归-止+大]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30229"> <charName>CBETA CHARACTER CB30229</charName> <mapping cb:dec="1013269" type="PUA">U+F7615</mapping> <mapping type="unicode">U+28D7F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>关</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[关-丱+廾]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30259"> <charName>CBETA CHARACTER CB30259</charName> <mapping cb:dec="1013299" type="PUA">U+F7633</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>塔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[塔-廿+(前-刖)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30274"> <charName>CBETA CHARACTER CB30274</charName> <mapping cb:dec="1013314" type="PUA">U+F7642</mapping> <mapping type="unicode">U+34D5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灭</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[冰-水+(威-女+火)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30529"> <charName>CBETA CHARACTER CB30529</charName> <mapping cb:dec="1013569" type="PUA">U+F7741</mapping> <mapping type="unicode">U+20045</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[皮-(丨/又)+(王/匆)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30735"> <charName>CBETA CHARACTER CB30735</charName> <mapping cb:dec="1013775" type="PUA">U+F780F</mapping> <mapping type="unicode">U+2000D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>世</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[世-廿+廿]</value></charProp></char> <char xml:id="CB31131"> <charName>CBETA CHARACTER CB31131</charName> <mapping cb:dec="1014171" type="PUA">U+F799B</mapping> <mapping type="unicode">U+23C75</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>永</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[〦/水]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2011-05-18T10:59:12"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0001a" n="0001a"/> <lb ed="D" n="0001a01"/><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:jhead>金刚般若波罗蜜经</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="D" n="0001a02"/><byline cb:type="other">姚秦三藏法师鸠摩罗什奉 诏译</byline> <lb ed="D" n="0001a03"/><byline cb:type="other">梁昭明太子加其分目</byline> <lb ed="D" n="0001a04"/><byline cb:type="author">汝水香山无闻思聪 註解</byline> <lb ed="D" n="0001a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">释经题</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0001a0501">金刚。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0001a0503" cb:place="inline"><note place="inline">释曰金刚宝也西天中印土<name role="" type="person">灵鹫山</name><persName>如来</persName>宝座金刚所成深八万四千由旬至金轮水际安立纯以金刚 <lb ed="D" n="0001a06"/>也执金刚神宝杵尖三棱三寸之长是金刚馀皆不是坚固不壞能摧铜<g ref="#CB05033">铁</g>玉石万物万物不可当其锋也<name role="" type="person">香水海</name>中无边<g ref="#CB30735">世</g> <lb ed="D" n="0001a07"/>界皆是金刚保持擎载国土如此之功力喩众生本性修行成道见谛解<g ref="#CB29766">脱</g>超越色声香味触法明暗色空之外入息不拘阴 <lb ed="D" n="0001a08"/>界出息不摄万缘心非境惑一真独妙湛然常住号曰金刚上士为人天眼目入红尘裡转大法轮善能分别诸法相第一義 <lb ed="D" n="0001a09"/>谛而不动拔众生之苦也坚固勇猛精进行道僧中那咤法门樑栋尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0001a0928" cb:place="inline">般若。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0001a0930" cb:place="inline"><note place="inline">释曰梵语西竺鄕谈此云智慧 <lb ed="D" n="0001a10"/>也<g ref="#CB30735">世</g>间之火能烧万有性空智火能烧自<anchor xml:id="nkr_note_add_0001a1001" n="0001a1001"/><anchor xml:id="beg0001a1001" n="0001a1001"/>己<anchor xml:id="end0001a1001"/>无始劫来无明<anchor xml:id="nkr_note_add_0001a1002" n="0001a1002"/><anchor xml:id="beg0001a1002" n="0001a1002"/>贪<anchor xml:id="end0001a1002"/>嗔痴黑暗凡愚习气之心此烦恼若不皈依三宝发菩提心从 <lb ed="D" n="0001a11"/>无始来直至今日欲去一毫皆不可得唯除省悟发意勇猛修行日日礼拜<persName>佛</persName>前忏悔求生净土孜孜在道念念息见业渐渐 <lb ed="D" n="0001a12"/>消福渐渐生道念纯熟自然心慈口善贪嗔痴只见微薄戒定慧自然纯熟炼尽无馀为之智也慧性者了别诸法拣择善恶 <lb ed="D" n="0001a13"/>能分妍醜<g ref="#CB22057">捨</g>恶从善行大仁慈<g ref="#CB30735">世</g>间诸事善巧方便诸<persName>佛</persName>密意深得玄旨出为将入为相保护法忍真如觉地曰慧也智慧二 <lb ed="D" n="0001a14"/>法审详观察号为般若般若观照三昧力故直至成<persName>佛</persName>也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0001a1423" cb:place="inline">波罗蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0001a1426" cb:place="inline"><note place="inline">释曰此是梵语此云究竟到彼 <lb ed="D" n="0001a15"/>岸成就本智尘劳永尽烦恼皆忘<g ref="#CB29766">脱</g>凡愚心<g ref="#CB30274">灭</g>无明火入真如界同法性身心精通泯当处湛然淸净一色纯淸绝点和合归 <lb ed="D" n="0001a16"/>源量等虚空以空合空犹如好蜜内外皆甜同一法味见性明曰更无一法到无为地执心虚明纯一智慧为之彼岸此岸者 <lb ed="D" n="0001a17"/>具贪嗔痴未曾见谛不达圣義为之此岸</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0001a1717" cb:place="inline">经。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0001a1718" cb:place="inline"><note place="inline">释曰径也途路之義引导之词如<g ref="#CB30735">世</g>之人欲往他州先必问路欲行千里 <lb ed="D" n="0001a18"/>一步为初审详远近危险之事得到彼处<persName>佛</persName>法亦尔念三涂苦出<g ref="#CB28959">阎</g>罗界超凡入圣欲修行者先须阅教灵山说法四十九载 <lb ed="D" n="0001a19"/>三百馀会所集经文皆悉指示菩提之路虽言不越理因言显道三<g ref="#CB30735">世</g>诸<persName>佛</persName>尽假闻思修而入从戒定慧道摄心以六波罗蜜 <lb ed="D" n="0001a20"/>起行知此法義参禅问道具择法眼不<g ref="#CB29765">被</g>外道魔师摄持落于魔界所说言句心有忖量合于<persName>佛</persName>義方可信学究竟生死办自 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0002a" n="0002a"/> <lb ed="D" n="0002a01"/>肯心立坚固志向空劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0002a0101" n="0002a0101"/><anchor xml:id="beg0002a0101" n="0002a0101"/>已<anchor xml:id="end0002a0101"/>前承当<persName>佛</persName>未出<g ref="#CB30735">世</g>时会取如是参究须是眼不观色何为不观色除染爱心观一切法不作二相反 <lb ed="D" n="0002a02"/>观观的是谁之观直下会得且非他物自<anchor xml:id="nkr_note_add_0002a0201" n="0002a0201"/><anchor xml:id="beg0002a0201" n="0002a0201"/>己<anchor xml:id="end0002a0201"/>觉性竖穷三际横遍十方原是一精明分为六和合在眼曰见在耳曰闻在鼻曰 <lb ed="D" n="0002a03"/>嗅在舌曰味在身曰触在意曰思一处悟入五处自休<persName>如来</persName>三大劫方得成就離文字相<g ref="#CB30274">灭</g>我我所了知此经者开口不在舌 <lb ed="D" n="0002a04"/>头上</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0002a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法会因由分第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0002a0501">法会因由分第一</p></cb:div> <lb ed="D" n="0002a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0002a0601"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0002a0603"><l><note place="inline">圣凡同聚给孤园</note></l><l><note place="inline">似月如星共一天</note></l><l><note place="inline">持钵著衣弘圣化</note></l><l><note place="inline">人人尽是火中莲</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0002a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0002a0701">如是。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0002a0703" cb:place="inline"><note place="inline">释曰<persName>如来</persName>入<g ref="#CB30274">灭</g>付嘱经首安立如是二字如者一念未生时消息也体若虚空无变无异是者决定之義 <lb ed="D" n="0002a08"/><persName>佛</persName>之慈旨如是奉行</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0002a0809" cb:place="inline">我。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0002a0810" cb:place="inline"><note place="inline">释曰迦葉阿难<persName>佛</persName>上足弟子亲闻<persName>佛</persName>语为之我闻我者无我之我圣所依也假名为我主宰之 <lb ed="D" n="0002a09"/>義非同凡夫人我之我圣心空寂皆无我人</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0002a0918" cb:place="inline">闻。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0002a0919" cb:place="inline"><note place="inline">释曰<persName>如来</persName>说法人天承听从声悟道谓之闻闻其本闻谓之真 <lb ed="D" n="0002a10"/>闻離音声之相超空色之见方得心法双忘众生迷本闻询声故流转悟自闻性如木人讴歌石女拊掌</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0002a1041" cb:place="inline">一。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0002a1042" cb:place="inline"><note place="inline">释曰众圣 <lb ed="D" n="0002a11"/>齐臻固心渴仰稀闻妙法此一时也当尔之际究妙夺玄转识为智整万法归一拔众生之苦及尽玄微谈无过一之谈其言 <lb ed="D" n="0002a12"/>尽也证无超一之道其理尽也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0002a1213" cb:place="inline">时。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0002a1214" cb:place="inline"><note place="inline">释曰<persName>佛</persName>出<g ref="#CB30735">世</g>时最妙之时唯是行深般若上人之时心得自在是大良友弘笵一时 <lb ed="D" n="0002a13"/>如优昙花开三界诸天众圣普会各呈所得受<persName>佛</persName>心诀各入圆明微妙境界此<g ref="#CB30735">世</g>界中花卉长春流泉浴池不思议莊严<persName>佛</persName><g ref="#CB30274">灭</g> <lb ed="D" n="0002a14"/>之後好时勝景随<persName>佛</persName>而<g ref="#CB30274">灭</g>再不复尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0002a1415" cb:place="inline"><persName>佛</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0002a1416" cb:place="inline"><note place="inline">释曰西天梵语<persName>佛</persName>此云觉也自觉觉他觉行圆明三觉圆明号曰<persName>佛</persName>陀菩 <lb ed="D" n="0002a15"/>萨声闻所证之地三界人天所归之师为上为无上是大吉祥</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0002a1525" cb:place="inline">在。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0002a1526" cb:place="inline"><note place="inline">释曰真如觉性法身遍在一切处无在无 <lb ed="D" n="0002a16"/>不在入離垢三昧定洞彻十方尽虚空界无不明了在者不昧也不忘失也<persName>如来</persName>觉性譬如虚空森合万象若不在者<persName>如来</persName>刹 <lb ed="D" n="0002a17"/>刹尘尘<g ref="#CB29762">垂</g>機说法皆误失也诸<persName>佛</persName>觉性寂而常照感而遂通故曰在</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0002a1727" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍卫国</name>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0002a1730" cb:place="inline"><note place="inline">释曰波斯匿王国也 <lb ed="D" n="0002a18"/>十六大国之都也与给孤园相去五里之遥也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0002a1819" cb:place="inline"><name role="" type="person">祇树给孤独园</name>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0002a1825" cb:place="inline"><note place="inline">释曰<persName>佛</persName>初 <lb ed="D" n="0002a19"/>成道在<name role="" type="person">灵鹫山</name>其形如鹫鸟虚透玲珑巖内容百千之人给孤因访一长者故留一<g ref="#CB29763">宿</g>见彼长者严备香花敷设高座亲躬办 <lb ed="D" n="0002a20"/>斋给孤问曰筵国王耶非筵大臣会亲姻耶曰非何为也曰筵<persName>佛</persName>谁成<persName>佛</persName>曰悉达太子给孤闻<persName>佛</persName>成道心怀踊跃径往<persName>佛</persName>所礼 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0003a" n="0003a"/> <lb ed="D" n="0003a01"/>敬毕<persName>佛</persName>言汝在家人何不行施给孤曰欲请<g ref="#CB30735">世</g>尊受我薄供<persName>佛</persName>言汝宅狭小安容大众<persName>佛</persName>不许给孤思惟我有无量财宝<persName>佛</persName>许 <lb ed="D" n="0003a02"/>受请盖寺一所<persName>佛</persName>言可尔敕舍利弗与长者选地建寺诸地不如祇陀太子园四时花果茂盛流泉浴池卉木长春严丽精好 <lb ed="D" n="0003a03"/>舍利弗长者同见大子欲买祇园建寺请<persName>佛</persName>说法太子心爱之园不许请<persName>佛</persName>说法欲许实心难<g ref="#CB22057">捨</g>不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0003a0301" n="0003a0301"/><anchor xml:id="beg0003a0301" n="0003a0301"/>已<anchor xml:id="end0003a0301"/>而许之给孤请價太 <lb ed="D" n="0003a04"/>子曰以金砖佈满此园长者低头太子曰畏價高耶不喜也买<anchor xml:id="nkr_note_add_0003a0401" n="0003a0401"/><anchor xml:id="beg0003a0401" n="0003a0401"/>已<anchor xml:id="end0003a0401"/>不乐孤曰喜既喜何故低头臣思惟此园三十由旬一由旬 <lb ed="D" n="0003a05"/>十六里小由旬也欲开大藏用之不尽欲取小藏佈之不及可以中藏如是思惟时间佈满太子心犹不<g ref="#CB22057">捨</g>曰我卖园树属我 <lb ed="D" n="0003a06"/>长者曰花树秀丽堪可供<persName>佛</persName>太子曰取树者一葉一金钱尔长者欲挂钱太子思惟心回意转请<persName>佛</persName>说法不应如此太子曰我 <lb ed="D" n="0003a07"/>初卖园不曾卖树园属<g ref="#CB30098">卿</g>树属我<g ref="#CB30098">卿</g><g ref="#CB22057">捨</g>园我<g ref="#CB22057">捨</g>树同为施主故名<name role="" type="person">祇树给孤独园</name>也于中顶建六十四所大寺正中大寺<persName>佛</persName>居 <lb ed="D" n="0003a08"/>也无色界天众大梵天众六欲天众八部神王<g ref="#CB17591">阎</g>罗日月一切龙王鬼神十六大国王长者居士人天交集四十九年矣</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0003a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0003a0901">与大比丘众千二百五十人俱。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0003a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0003a1001"><note place="inline">皆大阿罗汉具六神通善入<persName>佛</persName>慧以慈修心比丘者净行亦云乞士千二百五十圣众同<persName>佛</persName>一寺俱者等也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0003a1042" cb:place="inline">尔 <lb ed="D" n="0003a11"/>时。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0003a1102" cb:place="inline"><note place="inline">正乞食时</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0003a1106" cb:place="inline"><g ref="#CB30735">世</g>尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0003a1108" cb:place="inline"><note place="inline">慧日法王出现<g ref="#CB30735">世</g>间破众生之黑暗开人天之眼目<g ref="#CB29761">拔</g>济沉溺究竟苦沦如日照昼 <lb ed="D" n="0003a12"/>如月照夜存亡普济<g ref="#CB30735">世</g>无能及在天天中尊在<g ref="#CB30735">世</g><g ref="#CB30735">世</g>中尊天上天下更无尊如<persName>佛</persName>也号为<g ref="#CB30735">世</g>尊</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0003a1237" cb:place="inline">食时。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0003a1239" cb:place="inline"><note place="inline">淸旦中时 <lb ed="D" n="0003a13"/>乞食之际</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0003a1305" cb:place="inline">著衣持钵。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0003a1309" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>著金色僧伽梨两镮金锡绀色琉璃钵巍巍堂堂圆光一寻如日初出 <lb ed="D" n="0003a14"/>状若金山</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0003a1405" cb:place="inline">入舍卫大城。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0003a1410" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>如来</persName>入城步足虚空離地四寸地有印纹巡阶至户不倦辞劳 <lb ed="D" n="0003a15"/>日日如是教化众生四十九年</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0003a1513" cb:place="inline">乞食。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0003a1515" cb:place="inline"><note place="inline">一者乞化众生种诸福慧二者<g ref="#CB22057">捨</g>贪嗔痴折伏憍慢三者成就有缘引导 <lb ed="D" n="0003a16"/>後学精进行道尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0003a1608" cb:place="inline">于其城中次第乞<anchor xml:id="nkr_note_add_0003a1601" n="0003a1601"/><anchor xml:id="beg0003a1601" n="0003a1601"/>已<anchor xml:id="end0003a1601"/>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0003a1616" cb:place="inline"><note place="inline">不越七家自有施主</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0003a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0003a1701">还至本处。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0003a1705" cb:place="inline"><note place="inline">还到园中同众而食</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0003a1713" cb:place="inline">饭食讫。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0003a1716" cb:place="inline"><note place="inline">斋竟</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0003a1718" cb:place="inline">收衣 <lb ed="D" n="0003a18"/>钵。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0003a1802" cb:place="inline"><note place="inline">叠僧伽梨洗钵盂竟</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0003a1810" cb:place="inline">洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0003a1801" n="0003a1801"/><anchor xml:id="beg0003a1801" n="0003a1801"/>已<anchor xml:id="end0003a1801"/>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0003a1813" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>身金刚无漏体有離垢毛一切尘土五寸之远不能近身教 <lb ed="D" n="0003a19"/>示後昆不令众生入不律仪二时亲躬如是作法洗足</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0003a1922" cb:place="inline">敷座而坐。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0003a1926" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>如来</persName>受食竟敷泥师 <lb ed="D" n="0003a20"/>壇在狮子座宴坐安禅身心不动常乐我净住大涅槃</note>。</p></cb:div></cb:div> <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0004a" n="0004a"/> <lb ed="D" n="0004a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">善现起请分第二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0004a0101">善现起请分第二</p></cb:div> <lb ed="D" n="0004a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0004a0201"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0004a0203"><l><note place="inline">解空特地<g ref="#CB22063">播</g>风雲</note></l><l><note place="inline">九曲难穿问至尊</note></l><l><note place="inline">两镜光含千古意</note></l><l><note place="inline">珠玑鸿出显家门</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0004a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0004a0301">时长老须菩提在大众中。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0004a0311" cb:place="inline"><note place="inline">须菩提亦名善现亦 <lb ed="D" n="0004a04"/>名解空亦名空生对人天众前问<persName>佛</persName>秘藏金刚正眼三昧妙法当尔之时一会声闻须菩提是上首年高德重千二百众中独 <lb ed="D" n="0004a05"/>名解空</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0004a0504" cb:place="inline">即从座起偏袒右肩右<g ref="#CB07535">膝</g>著 <lb ed="D" n="0004a06"/>地。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0004a0602" cb:place="inline"><note place="inline">从自本位念未<g ref="#CB30735">世</g>众生兴大悲心整理袈裟左肩而搭<persName>佛</persName>在<g ref="#CB30735">世</g>时四季长春无暴寒暑比丘只三条衣右<g ref="#CB07535">膝</g>䠒跪至 <lb ed="D" n="0004a07"/>重之礼谛观<persName>佛</persName>意倾心承受<g ref="#CB15210">恢</g>弘<persName>如来</persName>善护之義也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0004a0721" cb:place="inline">合掌恭敬而白<persName>佛</persName> <lb ed="D" n="0004a08"/>言。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0004a0802" cb:place="inline"><note place="inline"><g ref="#CB05418">虔</g>心致意终无委曲</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0004a0810" cb:place="inline">稀有<g ref="#CB30735">世</g>尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0004a0814" cb:place="inline"><note place="inline">诸<persName>佛</persName>应<g ref="#CB30735">世</g>从正至偏从空入有淸净本觉圆明妙智 <lb ed="D" n="0004a09"/>普应群機如月在天影分众水<persName>如来</persName>未措一言须菩提赞歎稀有见个甚么具眼者看同道方知须菩提东方靑龙陀<persName>佛</persName>助<persName>佛</persName> <lb ed="D" n="0004a10"/>扬化与<g ref="#CB30735">世</g>尊同出给孤园入城巡门乞食有敬者有不敬者花街柳陌一一巡乞得食回园食有粗者有上味者同诸大众受 <lb ed="D" n="0004a11"/>供<anchor xml:id="nkr_note_add_0004a1101" n="0004a1101"/><anchor xml:id="beg0004a1101" n="0004a1101"/>已<anchor xml:id="end0004a1101"/>毕默然而坐尊者入定深观<persName>佛</persName>意淸净心中遇善遇恶声色境中不起难色不见去来之相如如不动<g ref="#CB29765">被</g>外道毁谤如刀 <lb ed="D" n="0004a12"/>断水似风吹光胸膺如静夜晴空现于星月不动不摇无嗔无喜常在法喜觉而无觉善护一点宝觉明心未曾兴一念逐一 <lb ed="D" n="0004a13"/>景听一声若逐声色自不守护其心也常住三昧须菩提以此观<persName>佛</persName>心如如不动<g ref="#CB25451">深</g>敬于<persName>佛</persName>便兴歎言稀有也</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0004a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0004a1401"><persName>如来</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0004a1403" cb:place="inline"><note place="inline">如者无相也真如实相从三大劫炼尽烦恼习气合本初心显现灵源体若虚空更无迁变行超诸有极 <lb ed="D" n="0004a15"/>尽至理无修之地也曰<persName>如来</persName>者以无作妙力普应群生根根尘尘遍周沙界譬如虚空洞然淸净无初无末无生无<g ref="#CB30274">灭</g>不见其 <lb ed="D" n="0004a16"/>相心体如是空谷传声实无所来随众生心应所知量曰来</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0004a1624" cb:place="inline">善护念诸菩萨。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0004a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0004a1701"><note place="inline">善护者无始生死以来修此妙法守护无失到无修地犹如明目安容沙否似火可容片雪如此善护念也于无念中起悲念 <lb ed="D" n="0004a18"/>心也覆护诸众生念而无念真空念觉也菩萨者梵语云菩提萨埵西天好廣东土好略菩下去提萨下去埵曰菩萨名道心 <lb ed="D" n="0004a19"/>众生单修智慧曰菩单修福业曰萨福慧双修曰菩萨佈施持戒忍辱精进禅定此五种为之福唯悟道见性一种是慧也慧 <lb ed="D" n="0004a20"/>者離生死出三界其是一性也莊严其性须修万行理事圆融谓之菩萨</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0004a2029" cb:place="inline">善付嘱诸菩 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0005a" n="0005a"/> <lb ed="D" n="0005a01"/>萨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0005a0102" cb:place="inline"><note place="inline">须菩提一片悲心切切请教无始劫来难行难<g ref="#CB22057">捨</g>难修难入难信难证圆明本智守护之法付与现前大众及末法 <lb ed="D" n="0005a02"/>众生也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0005a0204" cb:place="inline"><g ref="#CB30735">世</g>尊。善男子。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0005a0209" cb:place="inline"><note place="inline">在家五戒男子通达圣義修寂<g ref="#CB30274">灭</g>行亦云信士</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0005a0227" cb:place="inline">善 <lb ed="D" n="0005a03"/>女人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0005a0303" cb:place="inline"><note place="inline">在家五戒女人厌恶火宅精进勇猛修心圣道人也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0005a0323" cb:place="inline">发。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0005a0324" cb:place="inline"><note place="inline">闻法生信心自醒解<g ref="#CB25451">深</g>得其義识破<g ref="#CB30735">世</g>间 <lb ed="D" n="0005a04"/>繁华浮脆倾惑人心从兹发行立诀定志求出離法也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0005a0422" cb:place="inline">阿。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0005a0423" cb:place="inline"><note place="inline">梵语此方云无也不壞之義一切物之尽也有相皆 <lb ed="D" n="0005a05"/>有壞无相皆不壞阿義真常现前含容万德</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0005a0518" cb:place="inline">耨多罗。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0005a0521" cb:place="inline"><note place="inline">梵语此云上也无上之上更无可上也妙 <lb ed="D" n="0005a06"/>湛总持圆明圣智为之上也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0005a0612" cb:place="inline">三。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0005a0613" cb:place="inline"><note place="inline">梵语此云正也正知正见正语正业正法眼藏不受群邪破诸惑见<persName>正遍知</persName>海摧六 <lb ed="D" n="0005a07"/>十二见也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0005a0705" cb:place="inline">藐。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0005a0706" cb:place="inline"><note place="inline">藐者梵语此云等也遍也等诸<persName>佛</persName>心遍一切处虚空等三<g ref="#CB30735">世</g>等法界等无上等无与等<persName>如来</persName>所证万行妙 <lb ed="D" n="0005a08"/>果更无过者为无等等也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0005a0811" cb:place="inline">三。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0005a0812" cb:place="inline"><note place="inline">三者正也无念而住为之正也真净法中不受一尘如大火聚孤然独照如烹金炉 <lb ed="D" n="0005a09"/>不受诸秽正定现前心无邪思意无杂虑也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0005a0918" cb:place="inline">菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0005a0920" cb:place="inline"><note place="inline">菩提梵语此云觉也智慧也自觉本心照破生死住 <lb ed="D" n="0005a10"/>无所住一切泯绝忘我我所<persName>如来</persName>妙心湛然淸净无为妙觉究竟彼岸寂<g ref="#CB30274">灭</g>为乐在凡为之烦恼无明在圣为之菩提涅槃</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0005a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0005a1101">心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0005a1102" cb:place="inline"><note place="inline">发此大心者究竟无上菩提之心也若人识得心大地无寸土寸心不昧万法皆明未悟之时贪嗔痴为主是也能 <lb ed="D" n="0005a12"/>造诸恶多诸巧见彼心所使生万般心造万种业受万类形自取狱报受无量苦唯此心也乃至生天成<persName>佛</persName>作祖求生净土修 <lb ed="D" n="0005a13"/>心圣道明悟本心唯此心也迷则顺此心谓之无明悟则逆此心谓之智慧立大圆镜空<persName>如来</persName>藏建大法幢度无量众唯此心 <lb ed="D" n="0005a14"/>也要见此心撥转機关摄境归心壁立万仞回光自看铁壁银山忽然拶透业识无明入寂<g ref="#CB30274">灭</g>海见此心也此心不受一法声 <lb ed="D" n="0005a15"/>色那边淸寥寥地始觉从前<g ref="#CB29765">被</g>眼瞒与诸代祖师同一舌头无量妙義一时会取唯此心也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0005a1536" cb:place="inline">云何 <lb ed="D" n="0005a16"/>应住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0005a1603" cb:place="inline"><note place="inline">启问根源修行成<persName>佛</persName>妄心杂想如何除<g ref="#CB30274">灭</g>得<persName>佛</persName>住而住<g ref="#CB29762">垂</g>示方便</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0005a1628" cb:place="inline">云何降 <lb ed="D" n="0005a17"/>伏其心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0005a1704" cb:place="inline"><note place="inline">此心无形充满身中来如电急去若风速从生之事一念皆忆千里<g ref="#CB18936">万</g>里所行过处州城县镇 <lb ed="D" n="0005a18"/>一念便到如此妄心云何琢磨修学淸净制伏妄情彻见心源究竟成<persName>佛</persName></note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0005a1829" cb:place="inline"><persName>佛</persName>言善哉善 <lb ed="D" n="0005a19"/>哉。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0005a1902" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>每见弟子起大悲心利益众生赞言善哉软语微言无猝暴音也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0005a1928" cb:place="inline">须菩提如 <lb ed="D" n="0005a20"/>汝所说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0005a2004" cb:place="inline"><note place="inline">劫外之请向上之问</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0005a2012" cb:place="inline"><persName>如来</persName>善护。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0005a2016" cb:place="inline"><note place="inline">守护<anchor xml:id="nkr_note_add_0005a2001" n="0005a2001"/><anchor xml:id="beg0005a2001" n="0005a2001"/>己<anchor xml:id="end0005a2001"/>灵一点真如虽二行永 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0006a" n="0006a"/> <lb ed="D" n="0006a01"/>绝无所依处住大禅定色目诸缘尙自严护我等凡夫岂容放逸</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a0126" cb:place="inline">念诸菩萨善 <lb ed="D" n="0006a02"/>付嘱诸菩萨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a0206" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>所守护之法付嘱菩萨守护</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a0218" cb:place="inline">汝今谛听。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0006a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a0301"><note place="inline"><persName>佛</persName>之慈旨委受听闻</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a0309" cb:place="inline">当为汝说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a0313" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>如金钟随扣而应</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a0321" cb:place="inline">善男子。善 <lb ed="D" n="0006a04"/>女人。发阿耨多罗三藐三菩提 <lb ed="D" n="0006a05"/>心。应如是住。如是降伏其心。唯 <lb ed="D" n="0006a06"/>然。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a0602" cb:place="inline"><note place="inline">承受<persName>佛</persName>旨</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a0606" cb:place="inline"><g ref="#CB30735">世</g>尊。愿乐欲闻。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a0612" cb:place="inline"><note place="inline">如蜂思好蜜似渴想甘露</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0006a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">大乘正宗分第三</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0006a0701">大乘正宗分第三</p></cb:div> <lb ed="D" n="0006a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a0801"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0006a0803"><l><note place="inline">大乘境界尽含容</note></l><l><note place="inline">凡圣原来事一同</note></l><l><note place="inline">扫尽微尘生死念</note></l><l><note place="inline">依然面目旧家风</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0006a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a0901"><persName>佛</persName>告须菩提。诸菩萨摩诃萨。应 <lb ed="D" n="0006a10"/>如是降伏其心。所有一切众生 <lb ed="D" n="0006a11"/>之类。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a1103" cb:place="inline"><note place="inline">但属血气心念多端杂形类质为之众生也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a1120" cb:place="inline">若<g ref="#CB09238">卵</g>生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a1123" cb:place="inline"><note place="inline"><g ref="#CB09238">卵</g>是想成欲情厚也</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0006a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a1201">若胎生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a1204" cb:place="inline"><note place="inline">胎因情有生死根本</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a1212" cb:place="inline">若湿生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a1215" cb:place="inline"><note place="inline">湿因感合爱见妄生</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a1223" cb:place="inline">若化 <lb ed="D" n="0006a13"/>生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a1302" cb:place="inline"><note place="inline">化因離应无而忽有此四种生不出欲界有欲心妄想爱见情重也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a1328" cb:place="inline">若有色。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a1331" cb:place="inline"><note place="inline">梵天人得 <lb ed="D" n="0006a14"/>于禅定无有欲心唯有身形受禅定乐为之色界</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a1420" cb:place="inline">若无色。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a1423" cb:place="inline"><note place="inline">无色界天人念虑虚凝无有形相</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0006a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a1501">若有想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a1504" cb:place="inline"><note place="inline">微细念虑似起不起第七识境界不得蝢空</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a1521" cb:place="inline">若无想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a1524" cb:place="inline"><note place="inline">戒根淸净 <lb ed="D" n="0006a16"/>欲想漧枯无想天中禅定三昧未曾见性</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a1617" cb:place="inline">若非有想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a1621" cb:place="inline"><note place="inline">色空俱忘寂<g ref="#CB30274">灭</g>现前与道同鄕未曾见道</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0006a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a1701">非无想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a1704" cb:place="inline"><note place="inline">如存不存若尽非尽三界至极之处工夫到此一点方得悟明</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0006a1728" cb:place="inline">我皆令 <lb ed="D" n="0006a18"/>入无馀涅槃而<g ref="#CB30274">灭</g>度之。如是<g ref="#CB30274">灭</g> <lb ed="D" n="0006a19"/>度无量无数无边众生。实无众 <lb ed="D" n="0006a20"/>生得<g ref="#CB30274">灭</g>度者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0006a2006" cb:place="inline"><note place="inline">众生者是妄想心多生巧见故号众生若断烦恼除妄想去贪嗔修戒定 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0007a" n="0007a"/> <lb ed="D" n="0007a01"/>从<g ref="#CB09238">卵</g>生至非无想于其中间粗细妄想从粗至细从细至微从微至密从密至于无念如是自性之中蕴积无量结使杂念心 <lb ed="D" n="0007a02"/>垢影相谓自性众生皆是无始劫来六道之中<g ref="#CB22057">捨</g>身受身纯熟习气打成一片爱为主宰不能割爱蝢<g ref="#CB22057">捨</g>攀缘发明智慧若不 <lb ed="D" n="0007a03"/>精进勤苦修行昼夜六时下死工夫炼尽妄想得心淸净静极见性见性明白如净明镜直到这个时节反观从前耽著<g ref="#CB30735">世</g>缘 <lb ed="D" n="0007a04"/>顽情痴爱甘伏劳漉不以为苦如蜂恋蜜似蚁循环空受辛苦如是反观方知惭愧淸净心中一法本无尽情<g ref="#CB22057">捨</g>弃一切妄心 <lb ed="D" n="0007a05"/>生死之念<g ref="#CB30274">灭</g>尽无馀为之<g ref="#CB30274">灭</g>度无量众生悟淸净心本来成<persName>佛</persName>实无妄想反本还源尽是虚妄皆由爱见网中自生诸念识破 <lb ed="D" n="0007a06"/>归空为之实无众生得<g ref="#CB30274">灭</g>度者四生欲情炼不淸净不得见道色界诸天贪著禅定执定为<anchor xml:id="nkr_note_add_0007a0601" n="0007a0601"/><anchor xml:id="beg0007a0601" n="0007a0601"/>己<anchor xml:id="end0007a0601"/>不求妙悟也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0007a0642" cb:place="inline">何 <lb ed="D" n="0007a07"/>以故须菩提。若菩萨有我相。人 <lb ed="D" n="0007a08"/>相。众生相。寿者相。即非菩萨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0007a0812" cb:place="inline"><note place="inline">虽有小悟 <lb ed="D" n="0007a09"/>暂见光影得少为足更不修行起勝负心行解乖违不自饱养贪财好色诤人竞我凡愚心不尽故即非菩萨也为之阐提古 <lb ed="D" n="0007a10"/>人得道入山饱养晦迹韬光只恐人知三二十年道业成就龙天推出不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0007a1001" n="0007a1001"/><anchor xml:id="beg0007a1001" n="0007a1001"/>已<anchor xml:id="end0007a1001"/>而为众说法岂图名利之哉</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0007a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">妙行无住分第四</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0007a1101">妙行无住分第四</p></cb:div> <lb ed="D" n="0007a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0007a1201"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0007a1203"><l><note place="inline">透过声香色是谁</note></l><l><note place="inline">投身饲虎自家为</note></l><l><note place="inline">精金百炼虽光彩</note></l><l><note place="inline">且不重添眼上眉</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0007a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0007a1301">复次须菩提。菩萨于法应无所 <lb ed="D" n="0007a14"/>住。行于佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0007a1406" cb:place="inline"><note place="inline">菩萨人本心修行志欲成<persName>佛</persName>炼磨自<anchor xml:id="nkr_note_add_0007a1401" n="0007a1401"/><anchor xml:id="beg0007a1401" n="0007a1401"/>己<anchor xml:id="end0007a1401"/>且不贪著人天富贵快乐行施</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0007a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0007a1501">所谓不住色佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0007a1508" cb:place="inline"><note place="inline">眼不贪靑黄紫绿荣华豪贵行施</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0007a1521" cb:place="inline">不 <lb ed="D" n="0007a16"/>住声香味触法佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0007a1609" cb:place="inline"><note place="inline">耳不贪歌舞作唱笙簧欢乐行施鼻不贪 <lb ed="D" n="0007a17"/>天上人间诸香味男香女香也舌不贪荤酒五辛味也身不贪细滑綵色之触也意不贪思惟法尘妄想行佈施也如是<g ref="#CB22057">捨</g>一 <lb ed="D" n="0007a18"/>切诸烦恼为真佈施得一切解<g ref="#CB29766">脱</g>得一切智也唯求成<persName>佛</persName>尔荆<g ref="#CB00331">棘</g>林中下<g ref="#CB30207">脚</g>易夜明簾外转身难</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0007a1838" cb:place="inline">须菩 <lb ed="D" n="0007a19"/>提。菩萨应如是佈施。不住于相。 <lb ed="D" n="0007a20"/>何以故。若菩萨不住相佈施。其 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0008a" n="0008a"/> <lb ed="D" n="0008a01"/>福德不可思量。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0008a0107" cb:place="inline"><note place="inline">六尘不染六识归一<g ref="#CB29766">脱</g>诸习气六根淸净从今身至<persName>佛</persName>身修此 <lb ed="D" n="0008a02"/>六度无贪无染三轮体空无作妙行福无穷尽</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0008a0219" cb:place="inline">须菩提。于意云何 <lb ed="D" n="0008a03"/>东方虚空可思量不。不也<g ref="#CB30735">世</g>尊。 <lb ed="D" n="0008a04"/>须菩提。南西北方。四维上下<g ref="#CB28933">虚</g> <lb ed="D" n="0008a05"/>空。可思量不。不也<g ref="#CB30735">世</g>尊。须菩提。 <lb ed="D" n="0008a06"/>菩萨无住相佈施。福德亦复如 <lb ed="D" n="0008a07"/>是。不可思量。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0008a0706" cb:place="inline"><note place="inline">不染六尘净修梵行以大慈大悲大喜大<g ref="#CB22057">捨</g>四无量心为前道行大佈施 <lb ed="D" n="0008a08"/>不求天人福报<g ref="#CB30735">世</g>间五欲之乐是不住相也专利有情行菩萨道修如是行者<persName>佛</persName>将东方<g ref="#CB28933">虚</g>空比将南西北方四维上下<g ref="#CB28933">虚</g>空 <lb ed="D" n="0008a09"/>比量可知边际否若有人知<g ref="#CB28933">虚</g>空边际无有是处不住相佈施之福无有异也離于贪爱其心无住无为妙行也</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0008a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0008a1001">须菩提。菩萨但应如所教住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0008a1012" cb:place="inline"><note place="inline">淸净训诲 <lb ed="D" n="0008a11"/>承顺<persName>佛</persName>意如是而修教道而住如人入海渐入渐深始从剋念之功必证无为之地</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0008a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">如理实见分第五</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0008a1201">如理实见分第五</p></cb:div> <lb ed="D" n="0008a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0008a1301"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0008a1303"><l><note place="inline">悟处分明见得真</note></l><l><note place="inline">镜中面目自家身</note></l><l><note place="inline">莫言诸相都拈<g ref="#CB30037">却</g></note></l><l><note place="inline">只是如今个主人</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0008a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0008a1401">须菩提。于意云何。可以身相见 <lb ed="D" n="0008a15"/><persName>如来</persName>不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0008a1504" cb:place="inline"><note place="inline">渠无相貌何处求形拟心趋向白雲万里梦宅点出无生性雲月行空不见踪</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0008a1534" cb:place="inline">不 <lb ed="D" n="0008a16"/>也<g ref="#CB30735">世</g>尊。不可以身相得见<persName>如来</persName>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0008a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0008a1701"><note place="inline">撥<persName>佛</persName>所问不然也<persName>如来</persName>埋没空生空生勇身跳出</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0008a1720" cb:place="inline">何以故。<persName>如来</persName>所<g ref="#CB22072">说</g> <lb ed="D" n="0008a18"/>身相。即非身相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0008a1807" cb:place="inline"><note place="inline">须菩提機如掣电不受<persName>佛</persName>瞒为众生无始劫来认身为<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a1801" n="0008a1801"/><anchor xml:id="beg0008a1801" n="0008a1801"/>己<anchor xml:id="end0008a1801"/>认著 <lb ed="D" n="0008a19"/>身见自从灵觉之性投母胎来俱生成器随身苦乐昧而不觉如油入面分别不出迷却本性漂流生死海汩没欲波中<persName>如来</persName> <lb ed="D" n="0008a20"/>破除身见折问根源明差别智头头见性不昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a2001" n="0008a2001"/><anchor xml:id="beg0008a2001" n="0008a2001"/>己<anchor xml:id="end0008a2001"/>灵指幻身为<persName>佛</persName>者非同灵空妙性非也相岂是<persName>佛</persName>也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0008a2040" cb:place="inline"><persName>佛</persName>告 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0009a" n="0009a"/> <lb ed="D" n="0009a01"/>须菩提。凡所有相皆是<g ref="#CB28933">虚</g>妄。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0009a0112" cb:place="inline"><note place="inline">一念未兴 <lb ed="D" n="0009a02"/>尘劳先起俗眼不见一念未兴是何相貌纔兴一念便立相了迷弃本性皆是<g ref="#CB28933">虚</g>妄也知见立知即无明本知见无见斯即涅槃</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0009a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0009a0301">若见诸相非相。即见<persName>如来</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0009a0311" cb:place="inline"><note place="inline">只此幻身中有无相 <lb ed="D" n="0009a04"/>身知身是幻性即非幻不離幻身体究自性体得自性诸相皆空名为非相入无生忍内悟灵空即见<persName>如来</persName>古云万古碧潭空 <lb ed="D" n="0009a05"/>界月再三捞始应知</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0009a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">正信稀有分第六</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0009a0601">正信稀有分第六</p></cb:div> <lb ed="D" n="0009a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0009a0701"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0009a0703"><l><note place="inline">正信之人骨有灵</note></l><l><note place="inline">心如杲日洞然明</note></l><l><note place="inline">眼空不见黄金贵</note></l><l><note place="inline">面壁忘機海晏淸</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0009a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0009a0801">须菩提白<persName>佛</persName>言。<g ref="#CB30735">世</g>尊。颇有众生 <lb ed="D" n="0009a09"/>得闻如是言<g ref="#CB22072">说</g>章句。生实信不。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0009a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0009a1001"><note place="inline">颇有少有也千中万中有一人半人闻法悟道深生实信是为稀有</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0009a1027" cb:place="inline"><persName>佛</persName>告须菩提。 <lb ed="D" n="0009a11"/>莫作是<g ref="#CB22072">说</g>。<persName>如来</persName><g ref="#CB30274">灭</g>後。後五百岁 <lb ed="D" n="0009a12"/>有持戒修福者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0009a1207" cb:place="inline"><note place="inline">正法一千年上五百年解<g ref="#CB29766">脱</g>为正宗纯得解<g ref="#CB29766">脱</g>下五百年禅定 <lb ed="D" n="0009a13"/>为正宗<persName>佛</persName>在日尽是解<g ref="#CB29766">脱</g>者闻此法不以为难五百岁後皆修禅定未得解<g ref="#CB29766">脱</g>若闻此法奉戒信入者少也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0009a1342" cb:place="inline">于 <lb ed="D" n="0009a14"/>此章句能生信心。以此为实。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0009a1412" cb:place="inline"><note place="inline">末<g ref="#CB30735">世</g>修行 <lb ed="D" n="0009a15"/>如火中莲一人二人却能信入是为真实信心也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0009a1520" cb:place="inline">当知是人。不于一 <lb ed="D" n="0009a16"/><persName>佛</persName>。二<persName>佛</persName>。三四五<persName>佛</persName>。而种善根。已 <lb ed="D" n="0009a17"/>于无量千万<persName>佛</persName>所。种诸善根。闻 <lb ed="D" n="0009a18"/>是章句。乃至一念生净信者。须 <lb ed="D" n="0009a19"/>菩提。<persName>如来</persName>悉知悉见。是诸众生。 <lb ed="D" n="0009a20"/>得如是无量福德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0009a2008" cb:place="inline"><note place="inline">得无生忍者非从一<persName>佛</persName><g ref="#CB30735">世</g>二<persName>佛</persName><g ref="#CB30735">世</g>无量善知识所多 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0010a" n="0010a"/> <lb ed="D" n="0010a01"/>劫熏闻所种善根训智修学纔出头来一闻千悟<g ref="#CB29763">宿</g><g ref="#CB30735">世</g>灵苗<persName>佛</persName>观如是人如护眼目心田功德唯<persName>佛</persName>知也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0010a0141" cb:place="inline">何以 <lb ed="D" n="0010a02"/>故。是诸众生无复我相。人相。众 <lb ed="D" n="0010a03"/>生相。寿者相。无法相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0010a0309" cb:place="inline"><note place="inline">无所得心不受一尘</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0010a0317" cb:place="inline">亦无 <lb ed="D" n="0010a04"/>非法相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0010a0404" cb:place="inline"><note place="inline">心不住空不住空见</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0010a0412" cb:place="inline">何以故。是诸众生。 <lb ed="D" n="0010a05"/>若心取相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0010a0505" cb:place="inline"><note place="inline">著于静境耽著静乐初得禅定客尘暂歇稍得心淸静默<g ref="#CB28933">虚</g>妙聪明现前便以执著 <lb ed="D" n="0010a06"/>我得法忍立能勝心耽静为能不以前进知心乐静便是相了不得解<g ref="#CB29766">脱</g>是则名为即心取相认静为<anchor xml:id="nkr_note_add_0010a0601" n="0010a0601"/><anchor xml:id="beg0010a0601" n="0010a0601"/>己<anchor xml:id="end0010a0601"/>是名取相皆未见道 <lb ed="D" n="0010a07"/>生死不了</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0010a0705" cb:place="inline">即为著我人众生寿者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0010a0714" cb:place="inline"><note place="inline">不了真谛执空执有 <lb ed="D" n="0010a08"/>立我我所虽是修禅皆成人我不得当下心精通泯</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0010a0821" cb:place="inline">若取法相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0010a0825" cb:place="inline"><note place="inline">认著悟处悟中之迷祖云不入 <lb ed="D" n="0010a09"/>祖师室茫然趣两头心著法故名取法相心不了故定中迷性</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0010a0925" cb:place="inline">即著我人众生 <lb ed="D" n="0010a10"/>寿者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0010a1003" cb:place="inline"><note place="inline">我相者悟道见性方认得我虽有省悟顽心尙勇野性犹存一味人我我强之心人相者超过我位悟我 <lb ed="D" n="0010a11"/>本空不与物诤安分守心得心轻安離粗生<g ref="#CB30274">灭</g>众生相者无始习气似有似无微细念想扰扰心田未得淸净起凡愚见寿者 <lb ed="D" n="0010a12"/>相者虽心淸净禅定现前业性种子习气不尽惑乱真性犹如命根不能<g ref="#CB22057">捨</g>暖不得透<g ref="#CB29766">脱</g>未能超越得大自在四相之体未得 <lb ed="D" n="0010a13"/>大彻诸修心人尽在其中</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0010a1311" cb:place="inline">何以故。若取非法相。即 <lb ed="D" n="0010a14"/>著我人众生寿者。是故不应取 <lb ed="D" n="0010a15"/>法。不应取非法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0010a1507" cb:place="inline"><note place="inline">不了性故执著空法取不得<g ref="#CB22057">捨</g>不得这<g ref="#CB15875">此</g>消息枯本巖前差路 <lb ed="D" n="0010a16"/>多不识玄旨徒劳念静定中境界非口能宣到这裡但有纤毫即是尘</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0010a1628" cb:place="inline">以是義故。如 <lb ed="D" n="0010a17"/>来常<g ref="#CB22072">说</g>。汝等比丘。知我<g ref="#CB22072">说</g>法。如 <lb ed="D" n="0010a18"/>筏喩者。法尙应<g ref="#CB22057">捨</g>何况非法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0010a1812" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>所<g ref="#CB22072">说</g>法 <lb ed="D" n="0010a19"/>千方万便无不指令见性成<persName>佛</persName><g ref="#CB22072">说</g>种种法如筏引导开示见性直指人心入圆明境既见性了弃筏上岸再不认著文字语言 <lb ed="D" n="0010a20"/>淸净心中湛然常住工夫到此不遇明师一点坐在法尘不明大法若不如此明解将心取证观空入定执定为<anchor xml:id="nkr_note_add_0010a2001" n="0010a2001"/><anchor xml:id="beg0010a2001" n="0010a2001"/>己<anchor xml:id="end0010a2001"/>即著非法 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0011a" n="0011a"/> <lb ed="D" n="0011a01"/>相莽荡顽空堕在边见撥无因果堕在无事甲裡鬼窟活计不解<persName>佛</persName>意更<anchor xml:id="nkr_note_add_0011a0101" n="0011a0101"/><anchor xml:id="beg0011a0101" n="0011a0101"/>贪<anchor xml:id="end0011a0101"/>外道非为之法杂乱<persName>佛</persName>法以为禅宗未法之人多 <lb ed="D" n="0011a02"/>学异術滥诳人尔不能纯一淸白也</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0011a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">无得无<g ref="#CB22072">说</g>分第七</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0011a0301">无得无<g ref="#CB22072">说</g>分第七</p></cb:div> <lb ed="D" n="0011a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0011a0401"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0011a0403"><l><note place="inline">识破孃生无所得</note></l><l><note place="inline"><g ref="#CB28933">虚</g>空那话是和非</note></l><l><note place="inline">炳然一句威音外</note></l><l><note place="inline">雲去雲来天不移</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0011a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0011a0501">须菩提。于意云何。<persName>如来</persName>得阿耨 <lb ed="D" n="0011a06"/>多罗三藐三菩提耶。<persName>如来</persName>有所 <lb ed="D" n="0011a07"/><g ref="#CB22072">说</g>法耶。须菩提言。如我解<persName>佛</persName>所 <lb ed="D" n="0011a08"/><g ref="#CB22072">说</g>義。无有定法。名阿耨多罗三 <lb ed="D" n="0011a09"/>藐三菩提。亦无有定法。<persName>如来</persName>可 <lb ed="D" n="0011a10"/><g ref="#CB22072">说</g>。何以故。<persName>如来</persName>所<g ref="#CB22072">说</g>法。皆不可 <lb ed="D" n="0011a11"/>取。不可<g ref="#CB22072">说</g>。非法。非非法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0011a1110" cb:place="inline"><note place="inline">真空妙理非是无非不无撥种 <lb ed="D" n="0011a12"/>种见離种种心不住一切法也悟道见性只悟自<anchor xml:id="nkr_note_add_0011a1201" n="0011a1201"/><anchor xml:id="beg0011a1201" n="0011a1201"/>己<anchor xml:id="end0011a1201"/>元有之性非从外得参访知识唯是抉择明白唯是自悟自性且不知识 <lb ed="D" n="0011a13"/>见<g ref="#CB08859">你</g>不会拈<g ref="#CB15875">此</g>性与你譬如大地拥塞<g ref="#CB28933">虚</g>空曾见有人凿取其土泻入<g ref="#CB28933">虚</g>空土有出入<g ref="#CB28933">虚</g>空何有少欠本来自有<g ref="#CB28933">虚</g>空菩提即 <lb ed="D" n="0011a14"/>是自性<persName>如来</persName>号为菩提且不離了自性别得菩提宝觉明心如盘走珠安有方所而为<g ref="#CB22072">说</g>法菩提之法实无定止既无定止安 <lb ed="D" n="0011a15"/><g ref="#CB22072">说</g>定法也法自无相随境现形水中之月实有实无取<g ref="#CB22057">捨</g>不得遇缘即宗</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0011a1529" cb:place="inline">所以者何。一 <lb ed="D" n="0011a16"/>切贤圣。皆以无为法而有差别。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0011a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0011a1701"><note place="inline">从凡至圣三贤十地所得三昧各各不同虽是一道贯之同一法性悟有浅深功行不齐为之差别三阿僧祇行满解同等如 <lb ed="D" n="0011a18"/><persName>佛</persName>也更无差别</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0011a19"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">依法出生分第八</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0011a1901">依法出生分第八</p></cb:div> <lb ed="D" n="0011a20"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0011a2001"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0011a2003"><l><note place="inline">百千妙義<persName>佛</persName>诸祖</note></l><l><note place="inline">尽在毫端一密中</note></l><l><note place="inline">七宝三千非比喩</note></l><l><note place="inline">此心包纳太<g ref="#CB28933">虚</g>空</note></l></lg></cb:div> <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0012a" n="0012a"/> <lb ed="D" n="0012a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0012a0101">须菩提。于意云何。若人满三千 <lb ed="D" n="0012a02"/>大千<g ref="#CB30735">世</g>界七宝。以用佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0012a0211" cb:place="inline"><note place="inline">论一四天下为一小 <lb ed="D" n="0012a03"/><persName>佛</persName>刹三千大千<g ref="#CB30735">世</g>界为一大<persName>佛</persName>刹如是一千四天下为一小千<g ref="#CB30735">世</g>界一千小千为一中千<g ref="#CB30735">世</g>界一千中千为一大千<g ref="#CB30735">世</g>界如是 <lb ed="D" n="0012a04"/>大千三千<g ref="#CB30735">世</g>界以七宝盛满三千大千佈施者其福可知边际唯<persName>佛</persName>悉知行此行门唯十地位中岂凡夫为也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0012a0443" cb:place="inline">是 <lb ed="D" n="0012a05"/>人所得福德。寧为多不。须菩提 <lb ed="D" n="0012a06"/>言。甚多<g ref="#CB30735">世</g>尊。何以故。是福德即 <lb ed="D" n="0012a07"/>非福德性。是故<persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>福德多。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0012a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0012a0801"><note place="inline">廣大佈施廣大福田只以福德为勝皆是生<g ref="#CB30274">灭</g>之福人天之果安能明心见性不得解<g ref="#CB29766">脱</g>未免轮迴不修圣道唯求福德何了 <lb ed="D" n="0012a09"/>生死<persName>佛</persName>以论喩以三千大千<g ref="#CB30735">世</g>界集宝佈施此宝甚多此福可见谓之福德多何故为有相故虽多非多不如一念淸净性中 <lb ed="D" n="0012a10"/>禅定工夫入无生忍功德无尽</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0012a1013" cb:place="inline">若复有人于此经中受 <lb ed="D" n="0012a11"/>持。乃至四句偈等为他人<g ref="#CB22072">说</g>。其 <lb ed="D" n="0012a12"/>福勝彼。何以故。须菩提。一切诸 <lb ed="D" n="0012a13"/><persName>佛</persName>。及诸<persName>佛</persName>阿耨多罗三藐三菩 <lb ed="D" n="0012a14"/>提法。皆从此经出。须菩提。所谓 <lb ed="D" n="0012a15"/><persName>佛</persName>法者。即非<persName>佛</persName>法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0012a1508" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>如来</persName>赞法于此经中但受持四句偈是解<g ref="#CB29766">脱</g>之因出 <lb ed="D" n="0012a16"/>于三界了<g ref="#CB29766">脱</g>生死勝前福也七宝佈施彼福虽多不了生死故非为勝也但解四句義者植菩提因若能为人<g ref="#CB22072">说</g>者人天之眼 <lb ed="D" n="0012a17"/>目功德不尽乃至一切诸<persName>佛</persName>无不从闻思修入三摩地是无生觉地流出一切神通妙用从此以金刚三昧观照直至成<persName>佛</persName>但 <lb ed="D" n="0012a18"/>解四句之義心空得妙尔</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0012a19"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一相无相分第九</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0012a1901">一相无相分第九</p></cb:div> <lb ed="D" n="0012a20"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0012a2001"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0012a2003"><l><note place="inline">一相本来元不有</note></l><l><note place="inline">明珠钻透两头空</note></l><l><note place="inline">要知四果安身处</note></l><l><note place="inline">镜破形忘那有踪</note></l></lg></cb:div> <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0013a" n="0013a"/> <lb ed="D" n="0013a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0013a0101">须菩提。于意云何。须陀洹。能作 <lb ed="D" n="0013a02"/>是念。我得须陀洹果不。须菩提 <lb ed="D" n="0013a03"/>言。不也<g ref="#CB30735">世</g>尊。何以故。须陀洹。名 <lb ed="D" n="0013a04"/>为入流。而无所入。不入色声香 <lb ed="D" n="0013a05"/>味触法。是名须陀洹。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0013a0509" cb:place="inline"><note place="inline">般若经云断三种结名预流果圣流也初 <lb ed="D" n="0013a06"/>入圣位一者身见执有我故二者戒禁取种种邪苦之行三者疑惑犹豫不了不了谛故受七後有身七生天上七生人间得 <lb ed="D" n="0013a07"/>尽苦际证阿罗汉工夫只到不染色声香味触法见道之迹于<g ref="#CB25451">深</g>三昧皆无所得谓无所入号须陀洹也从凡修心细障八十 <lb ed="D" n="0013a08"/>八使断尽证须陀洹也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0013a0810" cb:place="inline">须菩提。于意云何。斯陀 <lb ed="D" n="0013a09"/>含。能作是念。我得斯陀含果不。 <lb ed="D" n="0013a10"/>须菩提言。不也<g ref="#CB30735">世</g>尊。何以故。斯 <lb ed="D" n="0013a11"/>陀含。名一往来。而实无往来。是 <lb ed="D" n="0013a12"/>名斯陀含。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0013a1205" cb:place="inline"><note place="inline">从须陀洹起行精进修行<g ref="#CB25451">深</g>习禅定薄贪嗔痴名一往来果于佈施无著是名贪薄 <lb ed="D" n="0013a13"/>于乞者生慈心是名嗔薄施<anchor xml:id="nkr_note_add_0013a1301" n="0013a1301"/><anchor xml:id="beg0013a1301" n="0013a1301"/>已<anchor xml:id="end0013a1301"/>迴向菩提是名痴薄以不净观破除贪欲以慈观破嗔恚得生无所有处天为有身见戒禁取 <lb ed="D" n="0013a14"/>疑惑心三事微细为障受後有身尙更一度来生欲界名一来果所起诸结心犹贪著杂綵莊严金银宝物一生天上一生人 <lb ed="D" n="0013a15"/>间断尽烦恼证阿罗汉果是名斯陀含也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0013a1517" cb:place="inline">须菩提。于意云何。阿 <lb ed="D" n="0013a16"/>那含。能作是念。我得阿那含果 <lb ed="D" n="0013a17"/>不。须菩提言。不也<g ref="#CB30735">世</g>尊。何以故。 <lb ed="D" n="0013a18"/>阿那含。名为不来。而实无不来。 <lb ed="D" n="0013a19"/>是故名阿那含。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0013a1907" cb:place="inline"><note place="inline">从斯陀含起行精进加工用行<g ref="#CB25451">深</g>修禅定断尽下分烦恼五结 <lb ed="D" n="0013a20"/>一身见二戒禁取三痴四贪欲五嗔恚断尽欲界九品习气五事断尽从此上生十九重天证阿罗汉果不受後有更不还来 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0014a" n="0014a"/> <lb ed="D" n="0014a01"/>受生欲界名不还果也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0014a0110" cb:place="inline">须菩提。于意云何。阿罗 <lb ed="D" n="0014a02"/>汉能作是念。我得阿罗汉道不。 <lb ed="D" n="0014a03"/>须菩提言。不也<g ref="#CB30735">世</g>尊。何以故。实 <lb ed="D" n="0014a04"/>无有法。名阿罗汉。<g ref="#CB30735">世</g>尊。若阿罗 <lb ed="D" n="0014a05"/>汉作是念。我得阿罗汉道。即为 <lb ed="D" n="0014a06"/>著我人众生寿者。<g ref="#CB30735">世</g>尊。<persName>佛</persName><g ref="#CB22072">说</g>我 <lb ed="D" n="0014a07"/>得无诤三昧人中最为第一。是 <lb ed="D" n="0014a08"/>第一離欲阿罗汉。<g ref="#CB30735">世</g>尊。我不作 <lb ed="D" n="0014a09"/>是念。我是離欲阿罗汉。<g ref="#CB30735">世</g>尊。我 <lb ed="D" n="0014a10"/>若作是念。我得阿罗汉道。<g ref="#CB30735">世</g>尊 <lb ed="D" n="0014a11"/>即不<g ref="#CB22072">说</g>。须菩提是乐阿兰那行 <lb ed="D" n="0014a12"/>者。以须菩提实无所行。而名须 <lb ed="D" n="0014a13"/>菩提是乐阿兰那行。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0014a1309" cb:place="inline"><note place="inline">阿那含起行观察玄微超过四禅发明无 <lb ed="D" n="0014a14"/>漏六通现前断尽上五结一者色著梵天淸净色境贪爱淸净禅定色也为之贪爱二著无色界天受禅定乐以是贪爱三无 <lb ed="D" n="0014a15"/>明暗心不明彻故四掉擧散乱心躁动故五憍慢心高傲故未证阿罗汉不还果心中所现境界有微细习气烦恼结使也有 <lb ed="D" n="0014a16"/>俱生烦恼所执障渐次修行入于圣位于其中间有如此多烦恼习气为障所以障菩提心不是大丈夫安能肯断在凡夫界 <lb ed="D" n="0014a17"/>中十法障道越隔圣心背菩提路不得成圣一贪二嗔三痴心四慢意五疑惑六身见七边见八见取九禁戒取十邪见行诸 <lb ed="D" n="0014a18"/>邪苦行也不<g ref="#CB22057">捨</g>十法常在三涂梵语阿罗汉此云破六贼从阿那含起行断尽一切习气真解<g ref="#CB29766">脱</g>真圣人一切无诤心自绵空 <lb ed="D" n="0014a19"/>淸净觉中实无二法<g ref="#CB30735">世</g>无所极永尽分别显如月印千江定若珠藏大海心栖禅定具六神通得无诤三昧无诤者一切法无 <lb ed="D" n="0014a20"/>我不受他物纯一慈心分身无量悲救有情行菩萨道<g ref="#CB30735">世</g>间爱欲烦恼垢染犹如水火不相和合隐即禅定用即神通淸净妙 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0015a" n="0015a"/> <lb ed="D" n="0015a01"/>行无作无为精真圆映圣所行处阿兰那行者无心淸净妙行是也常住三昧遊戏性海法喜之悦</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0015a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">莊严净土分第十</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0015a0201">莊严净土分第十</p></cb:div> <lb ed="D" n="0015a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0015a0301"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0015a0303"><l><note place="inline">家破人亡国<anchor xml:id="nkr_note_add_0015a0301" n="0015a0301"/><anchor xml:id="beg0015a0301" n="0015a0301"/>已<anchor xml:id="end0015a0301"/>空</note></l><l><note place="inline">更无南北与西东</note></l><l><note place="inline">寥寥晴际霜天夜</note></l><l><note place="inline">纔有微雲便不同</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0015a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0015a0401"><persName>佛</persName>告须菩提。于意云何。<persName>如来</persName>昔 <lb ed="D" n="0015a05"/>在燃灯<persName>佛</persName>所。于法有所得不。不 <lb ed="D" n="0015a06"/>也<g ref="#CB30735">世</g>尊。<persName>如来</persName>在燃灯<persName>佛</persName>所。于法 <lb ed="D" n="0015a07"/>实无所得。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0015a0705" cb:place="inline"><note place="inline"><g ref="#CB30735">世</g>尊亲近微尘数<persName>佛</persName>末後记燃灯<persName>佛</persName>者功成行满觉花开敷垢尽明现悟自灵觉心 <lb ed="D" n="0015a08"/>空及第实觉明心且非<persName>佛</persName>与有何所得若有所得心外有法若既无法将何所证既无所证以何为得既无所得是名何法须 <lb ed="D" n="0015a09"/>知得而无得证而无证贼入空室绝却偷心妙性圆明本来自有非从外得是无所得</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0015a0934" cb:place="inline">须菩提。 <lb ed="D" n="0015a10"/>于意云何。菩萨莊严<persName>佛</persName>土不。不 <lb ed="D" n="0015a11"/>也<g ref="#CB30735">世</g>尊。何以故。莊严<persName>佛</persName>土者。即 <lb ed="D" n="0015a12"/>非莊严。是名莊严。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0015a1208" cb:place="inline"><note place="inline">报化<persName>佛</persName>土众宝莊严<g ref="#CB08798">缺</g>一不可法性<persName>佛</persName>土水月道场 <lb ed="D" n="0015a13"/>淸净性地不二境中自性<g ref="#CB28933">虚</g>空花光三昧静裸裸赤洒洒为此莊严<persName>佛</persName>眼难观寂<g ref="#CB30274">灭</g><g ref="#CB28933">虚</g>明一心不生当处湛然是名莊严<persName>佛</persName>为 <lb ed="D" n="0015a14"/>破相权指<persName>佛</persName>土<persName>如来</persName>敲东击西只要不昧本性当下见性成<persName>佛</persName>成<persName>佛</persName>是谁当来问<g ref="#CB12752">弥</g>勒</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0015a1434" cb:place="inline">是故须 <lb ed="D" n="0015a15"/>菩提。诸菩萨摩诃萨。应如是生 <lb ed="D" n="0015a16"/>淸净心。不应住色生心。不应住 <lb ed="D" n="0015a17"/>声香味触法生心。应无所住而 <lb ed="D" n="0015a18"/>生其心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0015a1804" cb:place="inline"><note place="inline">百花林裡过一葉不沾身居尘不染尘把得定作得主镜心本净象色元空真如现前方心微 <lb ed="D" n="0015a19"/>动便落凡愚境界觉即心休当下俱泯如是生淸净心六根六尘六识总名十八界悟道见性之人遇色声香如避火坑圣人 <lb ed="D" n="0015a20"/>尙自不敢粗心放逸何况凡夫于十八界分一一修行一一观察生厌離<g ref="#CB22057">捨</g>六尘不偶六反<g ref="#CB30226">归</g>一入无生忍湛然妙圆诸<persName>如来</persName> <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0016a" n="0016a"/> <lb ed="D" n="0016a01"/>心意中<g ref="#CB29758">显</g>现湛与湛合了了常知言之不及眼睛露出咄不得乱走从此而入</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0016a0131" cb:place="inline">须菩提。譬 <lb ed="D" n="0016a02"/>如有人身如<name role="" type="person">须弥山</name>王。于意云 <lb ed="D" n="0016a03"/>何。是身为大不。须菩提言。甚大 <lb ed="D" n="0016a04"/><g ref="#CB30735">世</g>尊。何以故。<persName>佛</persName><g ref="#CB22072">说</g>非身。是名大 <lb ed="D" n="0016a05"/>身。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0016a0502" cb:place="inline"><note place="inline">此喩法身法身无相以<name role="" type="person">须弥山</name>比量法身<name role="" type="person">须弥山</name>高八万四千由旬大由旬四十里小由旬十六里如是大身以有 <lb ed="D" n="0016a06"/>数量何名为大法身无涯<anchor xml:id="nkr_note_add_0016a0601" n="0016a0601"/><anchor xml:id="beg0016a0601" n="0016a0601"/>含<anchor xml:id="end0016a0601"/>容十方<g ref="#CB30735">世</g>界大则无边表量等<g ref="#CB28933">虚</g>空小则觑不见蟭螟眼裡展家风如此观法身便见十方诸<persName>佛</persName> <lb ed="D" n="0016a07"/>安身立命处凡夫觉性充乎一身一痒一痛悉皆能知诸<persName>佛</persName>觉性遍周沙界根根尘尘无杂无乱湛然如如<persName>佛</persName><g ref="#CB22072">说</g>非身不著法 <lb ed="D" n="0016a08"/>身法身泯绝也法身无相含<g ref="#CB00399">裹</g>十<g ref="#CB28933">虚</g>要见么眼见耳闻瞒不得靑黄赤白转分明</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0016a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">无为福勝分第十一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0016a0901">无为福勝分第十一</p></cb:div> <lb ed="D" n="0016a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0016a1001"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0016a1003"><l><note place="inline">恒沙<g ref="#CB30735">世</g>界布金田</note></l><l><note place="inline">虽福无涯未倒边</note></l><l><note place="inline">端的悟明心地处</note></l><l><note place="inline">片雲不挂是靑天</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0016a11"/><p xml:id="pD13p0016a1102"><note place="inline">无为福者不求人天福报不贪勝妙眷属内心无吝外境不著常在空寂如此佈施三轮体空三轮者施者受者所施之物如 <lb ed="D" n="0016a12"/><g ref="#CB28933">虚</g>空相为之三轮其福无边际也</note>。</p><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0016a1214" cb:place="inline">须菩提。如恒河中。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0016a1221" cb:place="inline"><note place="inline">恒河者须 <lb ed="D" n="0016a13"/><g ref="#CB12752">弥</g>山南面七金山外有山名雪山高五百由旬黄金所成其顶廣大中有一池方圆五十由旬池有四口廣一由旬四口中出 <lb ed="D" n="0016a14"/>四道大河各绕池七迊四种之色不相杂乱湍流入海分二万五千道河流灌四洲东象口名兢伽亦名恒河银沙混流南狮 <lb ed="D" n="0016a15"/>子口名私陀河金刚沙混流西牛口名<name role="" type="person">信度河</name>金沙混流北马口名缚刍河琉璃沙混流恒河沙细如<g ref="#CB15097">面</g>从池口至海岸一河 <lb ed="D" n="0016a16"/>沙一沙一数<persName>佛</persName>凡<g ref="#CB22072">说</g>数有此一河沙数<g ref="#CB22072">说</g>此一河沙不是妄<g ref="#CB22072">说</g><persName>佛</persName>具<persName>正遍知</persName>眼三大阿僧祇劫修得禅定智慧尽<g ref="#CB28933">虚</g>空界一游 <lb ed="D" n="0016a17"/>尘皆知其数三界之中无有测<persName>佛</persName>智也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0016a1716" cb:place="inline">所有沙。数如是沙等 <lb ed="D" n="0016a18"/>恒河。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0016a1803" cb:place="inline"><note place="inline">如是一恒河中所有沙一沙为一数如是一沙对一恒河如是沙等恒河每一河如是等沙<persName>佛</persName>尽知数也</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0016a19"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0016a1901">于意云何。是诸恒河沙。寧为多 <lb ed="D" n="0016a20"/>不。须菩提言。甚多<g ref="#CB30735">世</g>尊。但诸恒 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0017a" n="0017a"/> <lb ed="D" n="0017a01"/>河。尙多无数。何况其沙。须菩提 <lb ed="D" n="0017a02"/>我今实言告汝。若有善男子。善 <lb ed="D" n="0017a03"/>女人。以七宝满尔所恒河沙数 <lb ed="D" n="0017a04"/>三千大千<g ref="#CB30735">世</g>界。以用佈施。得福 <lb ed="D" n="0017a05"/>多不。须菩提言甚多<g ref="#CB30735">世</g>尊。<persName>佛</persName>告 <lb ed="D" n="0017a06"/>须菩提。若善男子。善女人。于此 <lb ed="D" n="0017a07"/>经中。乃至受持四句偈等。为他 <lb ed="D" n="0017a08"/>人<g ref="#CB22072">说</g>。而此福德。勝前福德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0017a0811" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName><g ref="#CB22072">说</g>三千大千<g ref="#CB30735">世</g>界 <lb ed="D" n="0017a09"/>者每一<name role="" type="person">须弥山</name>有七褈<name role="" type="person">香水海</name>围绕每一<name role="" type="person">香水海</name>外一重黄金山围绕七褈金山外四洲东勝神洲<name role="" type="person">南赡部洲</name>西瞿耶泥北鬱 <lb ed="D" n="0017a10"/>单越四洲外鹹海廣深八万四千由旬海外有小<name role="" type="person">铁围山</name>围绕须<g ref="#CB12752">弥</g>山与须<g ref="#CB12752">弥</g>齐等护须<g ref="#CB12752">弥</g>山王如是<g ref="#CB30735">世</g>界三千大千是毘卢 <lb ed="D" n="0017a11"/>遮那<persName>如来</persName>千葉莲上一葉上国土每一<name role="" type="person">须弥山</name>下现一净土丈六释迦如是千葉上释迦总千百亿释迦在大无边莊严香水 <lb ed="D" n="0017a12"/>海中出此莲花大<g ref="#CB30735">世</g>界种从初发心成<persName>佛</persName>大果坐此莲花修行功毕每一<persName>佛</persName>有十<persName>佛</persName>刹微尘数大菩萨围绕<persName>佛</persName>言喩如有人将 <lb ed="D" n="0017a13"/>此三千大千<g ref="#CB30735">世</g>界集满金银琉璃<g ref="#CB00221">砗</g>磲玛瑙珊瑚琥珀<g ref="#CB13251">珍</g>珠等宝佈施其福多不虽是佈施廣大是生<g ref="#CB30274">灭</g>心其福有限只求长 <lb ed="D" n="0017a14"/>生富贵受五欲乐只以佈施便为究竟欲成<persName>佛</persName>者无有是处但悟本性不著内不著外不著一切色尘一行一切行一施一切 <lb ed="D" n="0017a15"/>施名一行三昧名菩萨人成就法忍真解<g ref="#CB29766">脱</g>道<persName>佛</persName>言于此经中受持四句偈等为他人<g ref="#CB22072">说</g>者开示般若大光明藏勝前佈施福 <lb ed="D" n="0017a16"/>德也是人天眼目令一切众生见性不堕三涂不離肉身超<g ref="#CB29766">脱</g>三界也四句偈等者乃海形指也略<g ref="#CB22072">说</g>也为甚<g ref="#CB22072">说</g>个等字总标 <lb ed="D" n="0017a17"/>指也不达圣意直要寻四句以二十八字为偈埋没<persName>佛</persName>性月在靑霄却不顾水中捉月乱如麻认影为真也</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0017a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">尊重正教分第十二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0017a1801">尊重正教分第十二</p></cb:div> <lb ed="D" n="0017a19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0017a1901"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0017a1903"><l><note place="inline">见物思人暗断肠</note></l><l><note place="inline">闻经睹相好心伤</note></l><l><note place="inline">灵山一会如同在</note></l><l><note place="inline">持者随方是道场</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0017a20"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0017a2001">复次须菩提。随<g ref="#CB22072">说</g>是经。乃至四 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0018a" n="0018a"/> <lb ed="D" n="0018a01"/>句偈等。当知此处一切<g ref="#CB30735">世</g>间。天 <lb ed="D" n="0018a02"/>人阿修罗。皆<persName>应供</persName>养。如<persName>佛</persName><g ref="#CB30259">塔</g>庙。 <lb ed="D" n="0018a03"/>何况有人尽能受持读诵。须菩 <lb ed="D" n="0018a04"/>提。当知是人。成就最上第一希 <lb ed="D" n="0018a05"/>有之法。若是经典。所在之处。即 <lb ed="D" n="0018a06"/>为有<persName>佛</persName>。若尊重弟子。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0018a0609" cb:place="inline"><note place="inline">若<persName>佛</persName>弟子有大妙悟得经旨趣<g ref="#CB25451">深</g>达实相 <lb ed="D" n="0018a07"/>透<g ref="#CB29766">脱</g>生死圣性圆明声色之外得大自在随機设教观根受法阐扬般若非但人天阿修罗诸<persName>佛</persName>皆生欢喜離法无人離人无 <lb ed="D" n="0018a08"/>法是如此人皆当尽心供养如<persName>佛</persName><g ref="#CB30259">塔</g>庙何故是人悟无生忍入金刚慧但所在处三时觐省请转法轮恭敬如<persName>佛</persName>也</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0018a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">如法受持分第十三</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0018a0901">如法受持分第十三</p></cb:div> <lb ed="D" n="0018a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0018a1001"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0018a1003"><l><note place="inline">求法如求镇海珠</note></l><l><note place="inline">九重渊底见真渠</note></l><l><note place="inline">丹靑国手难描出</note></l><l><note place="inline">更欲安名便不如</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0018a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0018a1101">尔时须菩提白<persName>佛</persName>言。<g ref="#CB30735">世</g>尊。当何 <lb ed="D" n="0018a12"/>名此经。我等云何奉持。<persName>佛</persName>告须 <lb ed="D" n="0018a13"/>菩提。是经名为金刚般若波罗 <lb ed="D" n="0018a14"/>蜜。以是名字。汝当奉持。所以者 <lb ed="D" n="0018a15"/>何。须菩提。<persName>佛</persName><g ref="#CB22072">说</g>般若波罗蜜。即 <lb ed="D" n="0018a16"/>非般若波罗蜜。是名般若波罗 <lb ed="D" n="0018a17"/>蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0018a1702" cb:place="inline"><note place="inline">须菩提闻此法要法眼淸净念末<g ref="#CB30735">世</g>众生请<persName>佛</persName>安名号金刚般若波罗蜜金刚不壞之義喩自<anchor xml:id="nkr_note_add_0018a1701" n="0018a1701"/><anchor xml:id="beg0018a1701" n="0018a1701"/>己<anchor xml:id="end0018a1701"/>一点圆明本性于 <lb ed="D" n="0018a18"/>一切声色中无染无著不乱其性常在于定修炼到此地铺坚固不壞圣心成就究竟解<g ref="#CB29766">脱</g>为之彼岸为无学地不见有般若 <lb ed="D" n="0018a19"/>之相也是非般若非者无也若有般若即有法得何名非般若也到此悟之一字尙要吐却人法俱忘无<persName>佛</persName>法身心到这个时 <lb ed="D" n="0018a20"/>节显而不露隐而弥彰为非般若如此通达是名金刚般若真法现前要见真法么开口即哑</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0018a2037" cb:place="inline">须菩提。 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0019a" n="0019a"/> <lb ed="D" n="0019a01"/>于意云何。<persName>如来</persName>有所<g ref="#CB22072">说</g>法不。须 <lb ed="D" n="0019a02"/>菩提白<persName>佛</persName>言。<g ref="#CB30735">世</g>尊。<persName>如来</persName>无所<g ref="#CB22072">说</g>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0019a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0019a0301"><note place="inline"><persName>佛</persName>问须菩提<persName>如来</persName>证大涅槃灵空之中演一切法开阐圣谛是有我我所不若有我所即同凡夫于无生中自尙不可见何有 <lb ed="D" n="0019a04"/>我所耶经云<persName>如来</persName>无所<g ref="#CB22072">说</g>若立我所者是非锋起是未见道之人若见道之人<g ref="#CB30226">归</g>家罢问程无所<g ref="#CB22072">说</g>也定中修心寂<g ref="#CB30274">灭</g>性中随 <lb ed="D" n="0019a05"/>饮啄也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0019a0504" cb:place="inline">须菩提。于意云何。三千大千 <lb ed="D" n="0019a06"/><g ref="#CB30735">世</g>界。所有微尘。是为多不。须菩 <lb ed="D" n="0019a07"/>提言。甚多<g ref="#CB30735">世</g>尊。须菩提。诸微尘。 <lb ed="D" n="0019a08"/><persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>非微尘。是名微尘。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0019a0811" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName><g ref="#CB22072">说</g>微尘多者指三 <lb ed="D" n="0019a09"/>千大千<g ref="#CB30735">世</g>界于中括量所有微尘日影发现是为多否以此喩众生心中杂念妄想微尘此妄心微尘<anchor xml:id="nkr_note_add_0019a0901" n="0019a0901"/><anchor xml:id="beg0019a0901" n="0019a0901"/>已<anchor xml:id="end0019a0901"/><g ref="#CB30274">灭</g>尽故淸净微尘显 <lb ed="D" n="0019a10"/>见明白是非微尘微尘即是真空真空即是微尘一尘即是多尘多尘即是一尘一念即是多念多念即是一念也尘<g ref="#CB30274">灭</g>晴空 <lb ed="D" n="0019a11"/>廓尔心<g ref="#CB30274">灭</g>真法现前</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0019a1109" cb:place="inline"><persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g><g ref="#CB30735">世</g>界。非<g ref="#CB30735">世</g>界。是名 <lb ed="D" n="0019a12"/><g ref="#CB30735">世</g>界。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0019a1203" cb:place="inline"><note place="inline"><g ref="#CB30735">世</g>界者唯心建立是心境界除尽妄想心境<g ref="#CB30735">世</g>界烦恼<g ref="#CB31131">永</g><g ref="#CB30274">灭</g>唯心净土无生<g ref="#CB30735">世</g>界圆明现前心法泯绝谁 <lb ed="D" n="0019a13"/>立<g ref="#CB30735">世</g>界是非<g ref="#CB30735">世</g>界名真如界法性土也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0019a1316" cb:place="inline">须菩提。于意云何。可 <lb ed="D" n="0019a14"/>以三十二相见<persName>如来</persName>不。不也<g ref="#CB30735">世</g> <lb ed="D" n="0019a15"/>尊。不可以三十二相得见<persName>如来</persName>。 <lb ed="D" n="0019a16"/>何以故。<persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>三十二相。即是 <lb ed="D" n="0019a17"/>非相是名三十二相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0019a1709" cb:place="inline"><note place="inline">宝女经云问<persName>如来</persName>所得三十二相何业成 <lb ed="D" n="0019a18"/>就<persName>佛</persName>答<persName>如来</persName>持净戒故得足下平满相修佈施业故得千辐轮相不欺诳众生故得足跟<g ref="#CB00166">𦟛</g>相护正法故得指纤长相不壞他 <lb ed="D" n="0019a19"/>众故得网缦相妙服奉施故得手足软相净饮食施故得七处满相喜闻<persName>佛</persName>法故得鹿王腨相覆藏他过故得马王阴藏相修 <lb ed="D" n="0019a20"/>善法故得生身如狮子王相善法化众生故得<g ref="#CB08798">缺</g>骨平满相救护怖畏故得臂肘<g ref="#CB00166">𦟛</g>相见他福业乐佐助故得手过<g ref="#CB07535">膝</g>相常修 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0020a" n="0020a"/> <lb ed="D" n="0020a01"/>十善故得淸净身相常施病药故所食之物至喉悉现相常发莊严修善法故得狮子颊相于诸众生心平等故得四十齿相 <lb ed="D" n="0020a02"/>和合诤讼故得齿密相<g ref="#CB13251">珍</g>宝施故得齿齐相身口意净故得二牙白相护口四过故得廣长舌相成就无量功德故得味中上 <lb ed="D" n="0020a03"/>味相于众生中常软语故得梵音相修习慈心故得绀色目相至心求菩提故得牛王睫相赞他功德故得白毫相恭敬父母 <lb ed="D" n="0020a04"/>师长和尙故得肉髻相乐<g ref="#CB22072">说</g>深法故得身柔软相施敷具故得金光相远離聚<g ref="#CB22072">说</g><g ref="#CB30735">世</g>间事故得一孔一毛生相爱受善友师长 <lb ed="D" n="0020a05"/>教敕故得身毛上美相不以恶事加众生故得发色金靑相常观众生修三昧故得身圆满如尼拘律树相生生之处作<persName>佛</persName>像 <lb ed="D" n="0020a06"/>故得那罗延力相要集经云<persName>佛</persName>行之时其足離地四寸千辐轮相纹现于地上足下诸<g ref="#CB01961">虫</g>七日安稳命终生天以三十二相莊 <lb ed="D" n="0020a07"/>严法身无量劫中苦行万德成就二种莊严一三十二相福莊严二慧性圆明神通妙用莊严<persName>佛</persName>身金色相好无等赫赫威雄 <lb ed="D" n="0020a08"/>恐认相好为<persName>佛</persName>不见自性恐境迷了问须菩提可以三十二相见<persName>如来</persName>须菩提通身是眼不受<persName>佛</persName>瞒答云不以三十二相得见 <lb ed="D" n="0020a09"/><persName>如来</persName>显差别智明故</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0020a0909" cb:place="inline">须菩提。若有善男子。善女 <lb ed="D" n="0020a10"/>人。以恒河沙等身命佈施。若复 <lb ed="D" n="0020a11"/>有人于此经中。乃至受持四句 <lb ed="D" n="0020a12"/>偈等。为他人<g ref="#CB22072">说</g>。其福甚多。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0020a1211" cb:place="inline"><note place="inline">菩萨为轮王时统治 <lb ed="D" n="0020a13"/>四天下行菩萨道满六波罗蜜故施头目耳鼻舌身投崖饲虎割肉济鹰行此苦行微尘劫数炼行伏心如此<g ref="#CB22057">捨</g>身命一恒河 <lb ed="D" n="0020a14"/>沙一沙一数身命此福唯<persName>佛</persName>知尔若人受持四句偈为人<g ref="#CB22072">说</g>其福甚多<persName>佛</persName>言受持经者闻而生信信而受学学而修行行而不 <lb ed="D" n="0020a15"/>退打成一片深入淸净禅定境中见法根源动相不生唯此妙心超<g ref="#CB29766">脱</g>三界性功德海难以为量<g ref="#CB22057">捨</g>身命功德虽廣无涯皆是 <lb ed="D" n="0020a16"/>有相之福作其福行本炼其心不作福行决不成道福是莊严福非究竟须借福成</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0020a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">離相寂<g ref="#CB30274">灭</g>分第十四</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0020a1701">離相寂<g ref="#CB30274">灭</g>分第十四</p></cb:div> <lb ed="D" n="0020a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0020a1801"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0020a1803"><l><note place="inline">冷<g ref="#CB01926">灰</g>豆爆口难开</note></l><l><note place="inline"><g ref="#CB29766">脱</g>尽皮肤骨出来</note></l><l><note place="inline">瓦解冰消藏不得</note></l><l><note place="inline">夜<g ref="#CB25451">深</g>明月上楼台</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0020a19"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0020a1901">尔时须菩提闻<g ref="#CB22072">说</g>是经。深解義 <lb ed="D" n="0020a20"/>趣。涕泪悲泣。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0020a2006" cb:place="inline"><note place="inline">深得妙旨喜极悲生</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0020a2014" cb:place="inline">而白<persName>佛</persName>言。希 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0021a" n="0021a"/> <lb ed="D" n="0021a01"/>有<g ref="#CB30735">世</g>尊。<persName>佛</persName><g ref="#CB22072">说</g>如是甚深经典。我 <lb ed="D" n="0021a02"/>从昔来所得慧眼。未曾得闻如 <lb ed="D" n="0021a03"/>是之经。<g ref="#CB30735">世</g>尊。若复有人。得闻是 <lb ed="D" n="0021a04"/>经。信心淸净。即生实相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0021a0410" cb:place="inline"><note place="inline">须菩提深得玄妙心中明了口 <lb ed="D" n="0021a05"/>不能宣微妙境界圆同太<g ref="#CB28933">虚</g>无欠无馀生实相者灵觉真空寂<g ref="#CB30274">灭</g>之相一切习气贪嗔痴慢水释冰消淸净妙严打成一片所 <lb ed="D" n="0021a06"/>证境界如镜中相取<g ref="#CB22057">捨</g>不得是名实相</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0021a0616" cb:place="inline">当知是人。成就第一 <lb ed="D" n="0021a07"/>稀有功德。<g ref="#CB30735">世</g>尊。是实相者。即是 <lb ed="D" n="0021a08"/>非相。是故<persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>名实相。<g ref="#CB30735">世</g>尊 <lb ed="D" n="0021a09"/>我今得闻如是经典。信解受持。 <lb ed="D" n="0021a10"/>不足为难。若当来<g ref="#CB30735">世</g>。後五百岁 <lb ed="D" n="0021a11"/>其有众生。得闻是经。信解受持 <lb ed="D" n="0021a12"/>是人即为第一稀有。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0021a1209" cb:place="inline"><note place="inline">念经者如恒沙悟此经者如摩尼珠如<g ref="#CB22072">说</g> <lb ed="D" n="0021a13"/>而行得于深旨一个半个为之稀有</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0021a1315" cb:place="inline">何以故。此人无我相。 <lb ed="D" n="0021a14"/>无人相。无众生相。无寿者相。所 <lb ed="D" n="0021a15"/>以者何。我相即是非相。人相。众 <lb ed="D" n="0021a16"/>生相。寿者相。即是非相。何以故。 <lb ed="D" n="0021a17"/>離一切诸相。即名诸<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>告须 <lb ed="D" n="0021a18"/>菩提。如是如是。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0021a1807" cb:place="inline"><note place="inline">返本还源情忘性见沤<g ref="#CB30274">灭</g>相空知无我人即名诸<persName>佛</persName>淸净心中 <lb ed="D" n="0021a19"/>洞然明白一切诸相悉皆照破诸人会么打鼓看来君不见百花春至为谁开</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0021a1931" cb:place="inline">若复有人。 <lb ed="D" n="0021a20"/>得闻是经。不惊不怖。不畏。当知 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0022a" n="0022a"/> <lb ed="D" n="0022a01"/>是人。甚为稀有。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0022a0107" cb:place="inline"><note place="inline">若上根人闻而深敬中根半信半疑下根闻而惊疑也何故大 <lb ed="D" n="0022a02"/>人境界普贤知</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0022a0207" cb:place="inline">何以故。须菩提。<persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>第 <lb ed="D" n="0022a03"/>一波罗蜜。即非第一波罗蜜。是 <lb ed="D" n="0022a04"/>名第一波罗蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0022a0407" cb:place="inline"><note place="inline">第一波罗蜜第一義谛究竟成就名第一義谛心也无了何况 <lb ed="D" n="0022a05"/>有能所是名第一波罗蜜</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0022a0511" cb:place="inline">须菩提。忍辱波罗蜜。如 <lb ed="D" n="0022a06"/>来<g ref="#CB22072">说</g>非忍辱波罗蜜。是名忍辱 <lb ed="D" n="0022a07"/>波罗蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0022a0704" cb:place="inline"><note place="inline">忍辱波罗蜜是无生法忍心也一切无著安住忍中忍心也无何更有嗔是名忍辱波罗蜜</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0022a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0022a0801">何以故。须菩提。如我昔为歌利 <lb ed="D" n="0022a09"/>王割截身体。我于尔时。无我相。 <lb ed="D" n="0022a10"/>无人相。无众生相。无寿者相。何 <lb ed="D" n="0022a11"/>以故。我于往昔节节肢解时。若 <lb ed="D" n="0022a12"/>有我相。人相。众生相。寿者相。应 <lb ed="D" n="0022a13"/>生嗔恨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0022a1304" cb:place="inline"><note place="inline">法苑云贤劫中有王名歌利其性<g ref="#CB04499">兇</g>暴率诸婇女林野遊乐王倦少<g ref="#CB29760">憩</g>诸女因寻花果遥见忍 <lb ed="D" n="0022a14"/>辱仙人林中宴坐共呼驰往皆集其所顶礼仙人即为<g ref="#CB22072">说</g>法王从睡觉不见诸女问诸臣佐仗剑求觅见女围绕仙人而坐王 <lb ed="D" n="0022a15"/>大嗔怒问之谁耶何诱诸女答曰我是仙人修忍辱行王念此人见我嗔故便言修忍辱我今试之汝得非非想定耶答言不 <lb ed="D" n="0022a16"/>得次第责问汝得初禅静虑耶答曰不得王曰汝是未離欲人何观诸女复言我是修忍辱人王令可伸一臂试能忍否仙人 <lb ed="D" n="0022a17"/>便伸以剑斩之再问何人答言我修忍辱人复令更伸一臂斩之王如前问仙如前答如是斩两足及两耳鼻王心既止仙人 <lb ed="D" n="0022a18"/>告言王今何故自生疲厌假断我身分犹如芥子我亦不生一念嗔恚若生一念嗔恚自不守心自不守护所言忍辱始终无 <lb ed="D" n="0022a19"/>二复发誓愿如汝今者我实无罪我未来<g ref="#CB30735">世</g>得菩提时不待汝请最初度汝当知忍辱仙人者即今释迦<persName>如来</persName>是也歌利王者 <lb ed="D" n="0022a20"/>即今憍陈如尊者是憍陈如闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a2001" n="0022a2001"/><anchor xml:id="beg0022a2001" n="0022a2001"/>已<anchor xml:id="end0022a2001"/>极怀惭耻<name role="" type="person">鹿野苑</name>中先度憍陈如五比丘王太子内族三人一阿湿婆二<g ref="#CB29756">跋</g>提三摩诃界外 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0023a" n="0023a"/> <lb ed="D" n="0023a01"/>族太子二人一憍陈如二十力迦葉是也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0023a0117" cb:place="inline">须菩提。又念过去。于 <lb ed="D" n="0023a02"/>五百<g ref="#CB30735">世</g>。作忍辱仙人。于尔所<g ref="#CB30735">世</g>。 <lb ed="D" n="0023a03"/>无我相。无人相。无众生相。无寿 <lb ed="D" n="0023a04"/>者相。是故须菩提。菩萨应離一 <lb ed="D" n="0023a05"/>切相。发阿耨多罗三藐三菩提 <lb ed="D" n="0023a06"/>心。不应住色生心。不应住声香 <lb ed="D" n="0023a07"/>味触法生心。应生无所住心。若 <lb ed="D" n="0023a08"/>心有住。即为非住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0023a0808" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>如来</persName>五百生炼行弃身命如弃涕唾心无所住初修 <lb ed="D" n="0023a09"/>行人须是明悟<g ref="#CB13402">踏</g>翻生死窟炼尽无明矿心空寂<g ref="#CB30274">灭</g>悟自本性观法无我性空常寂无住而住自然而然识心欲住即为非住 <lb ed="D" n="0023a10"/>法无定相擧心即错未曾明悟不了心故学解知见以此为能穿凿圣義将心按捺止妄为功便以为住实不心空硬执是空 <lb ed="D" n="0023a11"/>我契圣道以为明悟古人诃云为之鬼窟裡活计守静为业即为非住唯自瞒也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0023a1132" cb:place="inline">是故<persName>佛</persName><g ref="#CB22072">说</g> <lb ed="D" n="0023a12"/>菩萨心。不应住色佈施。须菩提。 <lb ed="D" n="0023a13"/>菩萨为利益一切众生故。应如 <lb ed="D" n="0023a14"/>是佈施。<persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>一切诸相。即是 <lb ed="D" n="0023a15"/>非相。又<g ref="#CB22072">说</g>一切众生。即非众生。 <lb ed="D" n="0023a16"/>须菩提。<persName>如来</persName>是真语者。实语者。 <lb ed="D" n="0023a17"/>如语者。不诳语者。不异语者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0023a1712" cb:place="inline"><note place="inline">真语者<persName>佛</persName> <lb ed="D" n="0023a18"/>从无始劫来断尽妄语实语者决定无改如语者亘古无变不诳语者<persName>佛</persName>无浪言不异语者言不发二<persName>佛</persName>舌出示众生齐至额 <lb ed="D" n="0023a19"/>际人三<g ref="#CB30735">世</g>不<g ref="#CB22072">说</g>妄语舌至鼻尖凡圣语不同</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0023a1918" cb:place="inline">须菩提。<persName>如来</persName>所得 <lb ed="D" n="0023a20"/>法。此法无实无<g ref="#CB28933">虚</g>。须菩提。若菩 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0024a" n="0024a"/> <lb ed="D" n="0024a01"/>萨心住于法而行佈施。如人入 <lb ed="D" n="0024a02"/>暗。即无所见。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0024a0206" cb:place="inline"><note place="inline">著相作福只求人天长命富贵永在<g ref="#CB30735">世</g>间不求出<g ref="#CB30735">世</g>解<g ref="#CB29766">脱</g>功德步步行有 <lb ed="D" n="0024a03"/>口口谈空受福报尽退还<g ref="#CB29763">宿</g>债坠入三涂复得为人贫穷下贱不修菩提无智慧眼认一切法有所得心著寂<g ref="#CB30274">灭</g>相不识玄機 <lb ed="D" n="0024a04"/>是名入暗<persName>佛</persName>所证法灵妙真空非是有非是无若实有者即今何在若实无者洞彻十方初学般若心虑<g ref="#CB28933">虚</g>凝贪著静乐坐在 <lb ed="D" n="0024a05"/>尊贵处是名入暗心住于法回光自看</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0024a0516" cb:place="inline">若菩萨心不住法。而 <lb ed="D" n="0024a06"/>行佈施。如人有目。日光明照。见 <lb ed="D" n="0024a07"/>种种色。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0024a0704" cb:place="inline"><note place="inline">智者所为作一切福不为自<anchor xml:id="nkr_note_add_0024a0701" n="0024a0701"/><anchor xml:id="beg0024a0701" n="0024a0701"/>己<anchor xml:id="end0024a0701"/>唯心解<g ref="#CB29766">脱</g>经云知幻即離離幻即觉名不住法但为四恩三有 <lb ed="D" n="0024a08"/>法界众生学诸<persName>佛</persName>心修诸<persName>佛</persName>愿共成<persName>佛</persName>道唯求成<persName>佛</persName>不恋<g ref="#CB30735">世</g>间三界火宅凡一善福一善功德皆为利益一切众生之心不求 <lb ed="D" n="0024a09"/>福报大乘菩萨人也犹如明镜不择妍醜平等心故如此行施是人有目日光明照不住法相转山河为自<anchor xml:id="nkr_note_add_0024a0901" n="0024a0901"/><anchor xml:id="beg0024a0901" n="0024a0901"/>己<anchor xml:id="end0024a0901"/>转自<anchor xml:id="nkr_note_add_0024a0902" n="0024a0902"/><anchor xml:id="beg0024a0902" n="0024a0902"/>己<anchor xml:id="end0024a0902"/>为山河 <lb ed="D" n="0024a10"/>无<persName>佛</persName>法之见藏身处没踪迹没踪迹处莫藏身这个道理也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0024a1024" cb:place="inline">须菩提。当来之 <lb ed="D" n="0024a11"/><g ref="#CB30735">世</g>。若有善男子。善女人。能于此 <lb ed="D" n="0024a12"/>经。受持读诵。即为<persName>如来</persName>以<persName>佛</persName>智 <lb ed="D" n="0024a13"/>慧。悉知是人。悉见是人。皆得成 <lb ed="D" n="0024a14"/>就无量无边功德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0024a1408" cb:place="inline"><note place="inline">持经之人依<persName>佛</persName>所<g ref="#CB22072">说</g>心栖禅定截断万缘不堕诸数 <lb ed="D" n="0024a15"/>入自圆明无相光中无住而住十方<persName>如来</persName>护如眼目昼夜六时加<g ref="#CB29765">被</g>行者无有退失</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0024a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">持经功德分第十五</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0024a1601">持经功德分第十五</p></cb:div> <lb ed="D" n="0024a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0024a1701"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0024a1703"><l><note place="inline">三时佈施福难量</note></l><l><note place="inline">不似持经功德强</note></l><l><note place="inline">任<g ref="#CB08859">你</g><g ref="#CB22057">捨</g>身尘数劫</note></l><l><note place="inline">孃生面目在何方</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0024a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0024a1801">须菩提。若有善男子。善女人。初 <lb ed="D" n="0024a19"/>日分。以恒河沙等身佈施。中日 <lb ed="D" n="0024a20"/>分。复以恒河沙等身佈施。後日 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0025a" n="0025a"/> <lb ed="D" n="0025a01"/>分。亦以恒河沙等身佈施。如是 <lb ed="D" n="0025a02"/>无量百千万亿劫。以身佈施。若 <lb ed="D" n="0025a03"/>复有人。闻此经典。信心不<g ref="#CB29759">递</g>。其 <lb ed="D" n="0025a04"/>福勝彼。何况书写受持读诵。为 <lb ed="D" n="0025a05"/>人解<g ref="#CB22072">说</g>。须菩提。以要言之。是经 <lb ed="D" n="0025a06"/>有不可思议。不可称量。无边功 <lb ed="D" n="0025a07"/>德。<persName>如来</persName>为发大乘者<g ref="#CB22072">说</g>。为发最 <lb ed="D" n="0025a08"/>上乘者<g ref="#CB22072">说</g>。若有人能受持读诵。 <lb ed="D" n="0025a09"/>廣为人<g ref="#CB22072">说</g>。<persName>如来</persName>悉知是人。悉见 <lb ed="D" n="0025a10"/>是人。皆得成就不可量。不可称。 <lb ed="D" n="0025a11"/>无有边。不可思议功德。如是人 <lb ed="D" n="0025a12"/>等。即为荷担<persName>如来</persName>阿耨多罗三 <lb ed="D" n="0025a13"/>藐三菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0025a1305" cb:place="inline"><note place="inline">花严经中宣<persName>佛</persName>境界此是十地大菩萨为轮王方行此施三大阿僧祇劫功齐诸<persName>佛</persName> <lb ed="D" n="0025a14"/>行菩萨道能一身化微尘数身事微尘数<persName>佛</persName>受持微尘数法藏分身微尘数<g ref="#CB30735">世</g>界行菩萨道恒河沙<g ref="#CB30735">世</g>界中现恒河沙身行施 <lb ed="D" n="0025a15"/>恒河沙<g ref="#CB30735">世</g>界晨朝以身佈施恒河沙<g ref="#CB30735">世</g>界中朝以身佈施恒河沙<g ref="#CB30735">世</g>界後时以身佈施修行证到十地以金刚三昧分身尽<g ref="#CB28933">虚</g> <lb ed="D" n="0025a16"/>空遍法界行此行未曾暂止分微尘数身示现受生示现微尘数身学道示现微尘数身<g ref="#CB22072">说</g>法度生示现微尘数身入<g ref="#CB30274">灭</g>圣智 <lb ed="D" n="0025a17"/>难量唯<persName>佛</persName>可知智慧边际若闻此经深信功德得心解<g ref="#CB29766">脱</g>或书写或印施或与人解<g ref="#CB22072">说</g>流通法宝<g ref="#CB29761">拔</g>济有情慧眼常明不令众 <lb ed="D" n="0025a18"/>生迷失本性此真如功德又勝前分身佈施功德<persName>如来</persName>为发大乘空義人<g ref="#CB22072">说</g>方可担荷<persName>佛</persName>之妙用<persName>佛</persName>之神力毘卢境界大乘者 <lb ed="D" n="0025a19"/>心如杲日丽法界之无边意若庆雲覆涅槃而行道齐修六度果证一乘最上乘者悟彻法源離法之见<g ref="#CB28933">虚</g>空扑落地铁树夜 <lb ed="D" n="0025a20"/>开花尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0025a2004" cb:place="inline">何以故。须菩提。若乐小法者。 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0026a" n="0026a"/> <lb ed="D" n="0026a01"/>著我见。人见。众生见。寿者见。即 <lb ed="D" n="0026a02"/>于此经。不能听受读诵。为人解 <lb ed="D" n="0026a03"/><g ref="#CB22072">说</g>。须菩提。在在处处。若有此经。 <lb ed="D" n="0026a04"/>一切<g ref="#CB30735">世</g>间。天人阿修罗。所<persName>应供</persName> <lb ed="D" n="0026a05"/>养。当知此处。即为是<g ref="#CB30259">塔</g>。皆应<g ref="#CB03003">恭</g> <lb ed="D" n="0026a06"/>敬。作礼围绕。以诸花香。而散其 <lb ed="D" n="0026a07"/>处。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0026a0702" cb:place="inline"><note place="inline">非是著我人相之所受持能解此经若贪著名相执法断见为之小乘不知法即是人人即是法诠者此经悟者此 <lb ed="D" n="0026a08"/>经若实悟<persName>佛</persName>性義方解拈花示众如实明悟威德如<g ref="#CB30259">塔</g>道德超隆如是之人随方随所龙天守护尔</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0026a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">能净业障分第十六</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0026a0901">能净业障分第十六</p></cb:div> <lb ed="D" n="0026a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0026a1001"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0026a1003"><l><note place="inline">业犹心造心犹谁</note></l><l><note place="inline">心罪当知谁所为</note></l><l><note place="inline">直下罪忘心<g ref="#CB30274">灭</g>处</note></l><l><note place="inline">觉天心月灿光辉</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0026a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0026a1101">复次须菩提。若善男子。善女人。 <lb ed="D" n="0026a12"/>受持读诵此经。若为人轻贱。是 <lb ed="D" n="0026a13"/>人先<g ref="#CB30735">世</g>罪业。应堕恶道。以今<g ref="#CB30735">世</g> <lb ed="D" n="0026a14"/>人轻贱故。先<g ref="#CB30735">世</g>罪业。即为消<g ref="#CB30274">灭</g>。 <lb ed="D" n="0026a15"/>当得阿耨多罗三藐三菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0026a1512" cb:place="inline"><note place="inline">修行之人 <lb ed="D" n="0026a16"/>诵经禅坐或在家或出家持于净戒行大仁慈实无过愆律身精进梵行高远<g ref="#CB29765">被</g>外道恶黨非理谤毁妄谈彼短<persName>佛</persName>言是汝先 <lb ed="D" n="0026a17"/><g ref="#CB30735">世</g>罪业以曾造此罪未识<persName>佛</persName>时未闻法时未遇僧时不信因果不怕罪福杀害众生恣意食用无业不造障人佈施障人持戒 <lb ed="D" n="0026a18"/>障人忍辱障人精进障人禅定障人智慧障人出家障人修寺障人修福一毫之善皆生障碍如是等罪无量无边此身报尽 <lb ed="D" n="0026a19"/>当堕地狱如今<g ref="#CB29765">被</g>人毁谤前罪消<g ref="#CB30274">灭</g>不受地狱所以今日发心修行却有许多<g ref="#CB29763">宿</g>殃冤对种种障碍<g ref="#CB29765">被</g>人毁谤若知因推果唯 <lb ed="D" n="0026a20"/>自惭愧悔过忏悔罪<g ref="#CB30274">灭</g>福生念念观察生死大事垢尽明现心花开敷</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0026a2028" cb:place="inline">须菩提我念 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0027a" n="0027a"/> <lb ed="D" n="0027a01"/>过去无量阿僧祇劫。于燃灯<persName>佛</persName> <lb ed="D" n="0027a02"/>前。得値八百四千万亿那由他 <lb ed="D" n="0027a03"/>诸<persName>佛</persName>。悉皆供养承事。无空过者。 <lb ed="D" n="0027a04"/>若复有人。于後末<g ref="#CB30735">世</g>。能受持读 <lb ed="D" n="0027a05"/>诵此经。所得功德。于我所供养。 <lb ed="D" n="0027a06"/>诸<persName>佛</persName>功德。百分不及一。千万亿 <lb ed="D" n="0027a07"/>分。乃至算数譬喩。所不能及。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0027a0712" cb:place="inline"><note place="inline">能受持读 <lb ed="D" n="0027a08"/>诵此经者昼夜六时诵念不废以金刚三昧力烁破群邪定慧发生入此忍者圣心成就<persName>佛</persName>言念我过去无量劫在燃灯<persName>佛</persName>前 <lb ed="D" n="0027a09"/>受记成<persName>佛</persName>彼时<g ref="#CB30735">世</g>尊行菩萨道遇尔数<persName>佛</persName>一一<persName>佛</persName>所尽心尽力七宝供养香花饮食四事<g ref="#CB28932">虔</g>心精修梵行为求<persName>佛</persName>故修诸福业 <lb ed="D" n="0027a10"/>且论挍量功德供养百恶人福不如供一善人福供千善人福不如供一持五戒人福供万持五戒人福不如供一须陀洹人 <lb ed="D" n="0027a11"/>福供百万须陀洹福不如供一斯陀含福供千万斯陀含福不如供一阿那含福供一亿阿那含福不如供一阿罗汉福供十 <lb ed="D" n="0027a12"/>亿阿罗汉福不如供一辟支<persName>佛</persName>福供百亿辟支<persName>佛</persName>福不如供一三<g ref="#CB30735">世</g><persName>佛</persName>福也功德无量无边福者唯<persName>佛</persName>知也花严经云十地菩 <lb ed="D" n="0027a13"/>萨三大阿僧祇劫功德如是大菩萨聚十方<g ref="#CB30735">世</g>界稻麻竹苇草木一茎一数如许数大菩萨功德不能比一化<persName>佛</persName>功德何况如 <lb ed="D" n="0027a14"/>来供养八百四千万亿那由他诸<persName>佛</persName>功德尙犹不如受持诵念金刚经功德譬喩算数不能比量唯<persName>佛</persName><persName>如来</persName>尽知尽见也</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0027a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0027a1501">须菩提。若善男子。善女人。于後 <lb ed="D" n="0027a16"/>末<g ref="#CB30735">世</g>。有受持读诵。此经。所得功 <lb ed="D" n="0027a17"/>德。我若具<g ref="#CB22072">说</g>者。或有人闻。心即 <lb ed="D" n="0027a18"/>狂乱。狐疑不信。须菩提。当知是 <lb ed="D" n="0027a19"/>经。義不可思议。果报亦不可思 <lb ed="D" n="0027a20"/>议。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0027a2002" cb:place="inline"><note place="inline"><g ref="#CB30735">世</g>人相谤恶口两舌从生至死其罪不可量当堕<g ref="#CB29761">拔</g>舌犁耕地狱烊铜灌口铁<anchor xml:id="nkr_note_add_0027a2001" n="0027a2001"/><anchor xml:id="beg0027a2001" n="0027a2001"/>刺<anchor xml:id="end0027a2001"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0027a2002" n="0027a2002"/><anchor xml:id="beg0027a2002" n="0027a2002"/>刺<anchor xml:id="end0027a2002"/>咽百劫千劫受大苦恼犹是小 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0028a" n="0028a"/> <lb ed="D" n="0028a01"/>罪可通忏悔若谤<persName>佛</persName>法僧谤大般若是为大罪不通忏<anchor xml:id="nkr_note_add_0028a0101" n="0028a0101"/><anchor xml:id="beg0028a0101" n="0028a0101"/>悔<anchor xml:id="end0028a0101"/>入阿鼻大地狱一日一夜人间日月算数六十小劫从一劫至无量 <lb ed="D" n="0028a02"/>劫罪毕得出做饿鬼亦无量劫罪毕得出做旁生死了复生生後复死如是受蓄牲身亦无量劫罪毕为人贫穷下贱所以者 <lb ed="D" n="0028a03"/>何十方刹海一切<g ref="#CB30735">世</g>界诸<persName>佛</persName>神力慈愿力故建立<g ref="#CB30735">世</g>界安立众生成就天宫利益天人成就<name role="" type="person">须弥山</name>利益天仙成就大地利益 <lb ed="D" n="0028a04"/>地上众生成就大海江河利益水中众生<persName>如来</persName>以无作妙力救<g ref="#CB29761">拔</g>众生诸<persName>佛</persName>出<g ref="#CB30735">世</g><g ref="#CB22072">说</g>法教化照明<g ref="#CB30735">世</g>间众生顽迷不看圣教执 <lb ed="D" n="0028a05"/>我为能不信<persName>佛</persName>法招报如此不敬<persName>佛</persName>法重<g ref="#CB30735">世</g>名利自不思忖先<g ref="#CB30735">世</g>作何福业全受此福又不思忖先<g ref="#CB30735">世</g>作何罪业今受贫穷皆 <lb ed="D" n="0028a06"/>不推因验果终日忙忙迷在尘中轮迴六道无有休息</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0028a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">究竟无我分第十七</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0028a0701">究竟无我分第十七</p></cb:div> <lb ed="D" n="0028a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0028a0801"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0028a0803"><l><note place="inline">未得心空向外求</note></l><l><note place="inline">自从识得冷啾啾</note></l><l><note place="inline">大千沙界元非有</note></l><l><note place="inline">念念教人万事休</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0028a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0028a0901">尔时须菩提白<persName>佛</persName>言。<g ref="#CB30735">世</g>尊。善男 <lb ed="D" n="0028a10"/>子。善女人。发阿耨多罗三藐三 <lb ed="D" n="0028a11"/>菩提心。云何应住。云何降伏其 <lb ed="D" n="0028a12"/>心。<persName>佛</persName>告须菩提。善男子善女人。 <lb ed="D" n="0028a13"/>发阿耨多罗三藐三菩提心者。 <lb ed="D" n="0028a14"/>当生如是心。我应<g ref="#CB30274">灭</g>度一切众 <lb ed="D" n="0028a15"/>生。<g ref="#CB30274">灭</g>度一切众生<anchor xml:id="nkr_note_add_0028a1501" n="0028a1501"/><anchor xml:id="beg0028a1501" n="0028a1501"/>已<anchor xml:id="end0028a1501"/>。而无有一 <lb ed="D" n="0028a16"/>众生实<g ref="#CB30274">灭</g>度者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0028a1607" cb:place="inline"><note place="inline">无心真住无念真寂无相光中动念即乖拟心即错从无生中 <lb ed="D" n="0028a17"/>起诸妄见因妄心内起生死念不从境有唯自心生先觉无惑令妄不生是名降伏其心妄情即是众生众生即是妄情别无 <lb ed="D" n="0028a18"/>众生去尽妄情想<g ref="#CB30274">灭</g>心空实无众生而<g ref="#CB30274">灭</g>度者唯是自心也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0028a1824" cb:place="inline">何以故。须菩提。 <lb ed="D" n="0028a19"/>若菩萨有我相。人相。众生相。寿 <lb ed="D" n="0028a20"/>者相。即非菩萨。所以者何。须菩 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0029a" n="0029a"/> <lb ed="D" n="0029a01"/>提。实无有法。发阿耨多罗三藐三 <lb ed="D" n="0029a02"/>菩提心者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0029a0205" cb:place="inline"><note place="inline">若修道人四相未除不曾明悟人我心在为之未得谓得未证谓证真实明悟心空 <lb ed="D" n="0029a03"/>灵妙饱养圣胎护惜定力如闺阁之女低细仁慈无一法可当情无得法之心冰消瓦解净洒洒的淸净心中湛然独照不见 <lb ed="D" n="0029a04"/>法相原是自<anchor xml:id="nkr_note_add_0029a0401" n="0029a0401"/><anchor xml:id="beg0029a0401" n="0029a0401"/>己<anchor xml:id="end0029a0401"/>一真如心实无有法也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0029a0416" cb:place="inline">须菩提。于意云何。如 <lb ed="D" n="0029a05"/>来于燃灯<persName>佛</persName>所。有法得阿耨多 <lb ed="D" n="0029a06"/>罗三藐三菩提不。不也<g ref="#CB30735">世</g>尊。如 <lb ed="D" n="0029a07"/>我解<persName>佛</persName>所<g ref="#CB22072">说</g>義。<persName>佛</persName>于燃灯<persName>佛</persName>所 <lb ed="D" n="0029a08"/>无有法得阿耨多罗三藐三菩 <lb ed="D" n="0029a09"/>提。<persName>佛</persName>言。如是。如是。须菩提。实无 <lb ed="D" n="0029a10"/>有法。<persName>如来</persName>得阿耨多罗三藐三 <lb ed="D" n="0029a11"/>菩提。须菩提。若有法<persName>如来</persName>得阿 <lb ed="D" n="0029a12"/>耨多罗三藐三菩提者。燃灯<persName>佛</persName> <lb ed="D" n="0029a13"/>即不与我受记。汝于来<g ref="#CB30735">世</g>。当得 <lb ed="D" n="0029a14"/>作<persName>佛</persName>。号释迦牟尼。以实无有法。 <lb ed="D" n="0029a15"/>得阿耨多罗三藐三菩提。是故 <lb ed="D" n="0029a16"/>燃灯<persName>佛</persName>与我授记。作是言。汝于 <lb ed="D" n="0029a17"/>来<g ref="#CB30735">世</g>。当得作<persName>佛</persName>。号释迦牟尼。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0029a1712" cb:place="inline"><note place="inline">反复折问 <lb ed="D" n="0029a18"/>唯恐不信自心是<persName>佛</persName>只认释迦牟尼<persName>佛</persName>是<persName>佛</persName>实认燃灯<persName>佛</persName>所实有法得恐众生迷见向外求<persName>佛</persName><persName>佛</persName>故答言实无有法所以埋没 <lb ed="D" n="0029a19"/>自性无上正<persName>等正觉</persName>众生自迷为无明复慧烦恼覆心识情混浊不能发挥自性真如淸净心中本来成<persName>佛</persName>非从外得为著相 <lb ed="D" n="0029a20"/>凡夫破疑惑故<g ref="#CB22072">说</g>燃灯<persName>佛</persName>受记不解正觉空中有甚么相貌若得禅定见心空寂此空寂心灵妙如如知如如者谁如谁知如 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0030a" n="0030a"/> <lb ed="D" n="0030a01"/>此推心见彻根源此法三界之外更无有上为之无上也从门入者不是家<g ref="#CB13251">珍</g></note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0030a0131" cb:place="inline">何以故。如 <lb ed="D" n="0030a02"/>来者。即诸法如義。若有人言。如 <lb ed="D" n="0030a03"/>来得阿耨多罗三藐三菩提。须 <lb ed="D" n="0030a04"/>菩提。实无有法。<persName>佛</persName>得阿耨多罗 <lb ed="D" n="0030a05"/>三藐三菩提。须菩提。<persName>如来</persName>所得 <lb ed="D" n="0030a06"/>阿耨多罗三藐三菩提。于是中 <lb ed="D" n="0030a07"/>无实无<g ref="#CB28933">虚</g>。是故<persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>一切法。 <lb ed="D" n="0030a08"/>皆是<persName>佛</persName>法。须菩提。所言一切法 <lb ed="D" n="0030a09"/>者。即非一切法。是故名一切法。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0030a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0030a1001"><note place="inline">悟自本性淸净妙觉圆明境中不见有实不见有<g ref="#CB28933">虚</g>一切心<g ref="#CB30274">灭</g>到这个时节三<g ref="#CB30735">世</g>诸<persName>佛</persName>口挂壁上眉毛厮结拈来无不是用处 <lb ed="D" n="0030a11"/>莫生疑更无别法与人即是一心工夫不到不方圆</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0030a1121" cb:place="inline">须菩提。譬如人身 <lb ed="D" n="0030a12"/>长大。须菩提言。<g ref="#CB30735">世</g>尊。<persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>人 <lb ed="D" n="0030a13"/>身长大。即为非大身。是名大身。 <lb ed="D" n="0030a14"/>须菩提。菩萨亦如是。若作是言。 <lb ed="D" n="0030a15"/>我当<g ref="#CB30274">灭</g>度无量众生。即不名菩 <lb ed="D" n="0030a16"/>萨。何以故。须菩提。实无有法。名 <lb ed="D" n="0030a17"/>为菩萨。是故<persName>佛</persName><g ref="#CB22072">说</g>一切法。无我。 <lb ed="D" n="0030a18"/>无人。无众生。无寿者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0030a1809" cb:place="inline"><note place="inline">譬喩人身长大喩法身也须菩提便知<persName>佛</persName> <lb ed="D" n="0030a19"/>意非大身是名大身法身有甚大小法身无相包含<g ref="#CB28933">虚</g>空生<g ref="#CB30274">灭</g><g ref="#CB30274">灭</g><anchor xml:id="nkr_note_add_0030a1901" n="0030a1901"/><anchor xml:id="beg0030a1901" n="0030a1901"/>已<anchor xml:id="end0030a1901"/>寂<g ref="#CB30274">灭</g>为乐寂<g ref="#CB30274">灭</g>性中有何形状验菩萨人悟明心地藉事 <lb ed="D" n="0030a20"/>明理头头不昧也灵觉之性有甚相貌所言非大身也未曾见道有能勝心未離凡愚执著我是我能度众生我会<persName>佛</persName>法有四 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0031a" n="0031a"/> <lb ed="D" n="0031a01"/>相之心潜在识中逞能逞解赞之喜毁之嗔起吾我见将谓度外众生贪著名誉不知<persName>佛</persName>意破相见性度自性众生自性众生 <lb ed="D" n="0031a02"/>尙不可得如是此心究竟<g ref="#CB30274">灭</g>尽无心可度是名度也是故<persName>佛</persName><g ref="#CB22072">说</g>无我人众生寿者</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0031a0232" cb:place="inline">须菩提。若 <lb ed="D" n="0031a03"/>菩萨作是言。我当莊严<persName>佛</persName>土。是 <lb ed="D" n="0031a04"/>不名菩萨。何以故。<persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>莊严 <lb ed="D" n="0031a05"/><persName>佛</persName>土者。即非莊严。是名莊严。须 <lb ed="D" n="0031a06"/>菩提。若菩萨通达无我法者。如 <lb ed="D" n="0031a07"/>来<g ref="#CB22072">说</g>名。真是菩萨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0031a0708" cb:place="inline"><note place="inline">莊严<persName>佛</persName>土者性空寂<g ref="#CB30274">灭</g>常乐我净心死如<g ref="#CB01926">灰</g>明月芦 <lb ed="D" n="0031a08"/>花境界现前心境一如淸净若雪到这裡三际平等羚羊挂角绝踪绝迹尽<g ref="#CB28933">虚</g>空是个自<anchor xml:id="nkr_note_add_0031a0801" n="0031a0801"/><anchor xml:id="beg0031a0801" n="0031a0801"/>己<anchor xml:id="end0031a0801"/>通天彻地这个时节但有纤毫即 <lb ed="D" n="0031a09"/>是尘谓之了事人也为之莊严<persName>佛</persName>土尔若未到此地铺若言我能如是莊严<persName>佛</persName>土者即是我相人也未曾得忍非见性人末法 <lb ed="D" n="0031a10"/>之际邪风廣炽正法沉沦无释法眼具正知见尽<g ref="#CB29765">被</g>所惑辩认不得同修同<g ref="#CB22072">说</g>邪正不同行解不同悟理不同若无正眼尽<g ref="#CB29765">被</g> <lb ed="D" n="0031a11"/>所惑显异惑众盖为打头不遇作家也大道寂然无莊严也</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0031a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一体同观分第十八</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0031a1201">一体同观分第十八</p></cb:div> <lb ed="D" n="0031a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0031a1301"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0031a1303"><l><note place="inline">人法俱忘水月秋</note></l><l><note place="inline">更无纤粟挂心头</note></l><l><note place="inline">饥时吃饭困来卧</note></l><l><note place="inline">绿水靑山一目收</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0031a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0031a1401">须菩提。于意云何。<persName>如来</persName>有肉眼 <lb ed="D" n="0031a15"/>不。如是<g ref="#CB30735">世</g>尊。<persName>如来</persName>有肉眼。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0031a1511" cb:place="inline"><note place="inline">肉眼者初修心人摄 <lb ed="D" n="0031a16"/>诸异境趣向菩提壁立万仞虽得见道无始劫来情尘习气犹未尽故精妙未圆故见<g ref="#CB30735">世</g>间名利豪势心尙犹喜扰扰心田实 <lb ed="D" n="0031a17"/>未解<g ref="#CB29766">脱</g>唯见俗事内暗外明心垢未尽有物皆隔是名肉眼定心微弱</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0031a1728" cb:place="inline">须菩提。于意 <lb ed="D" n="0031a18"/>云何。<persName>如来</persName>有天眼不。如是<g ref="#CB30735">世</g>尊。 <lb ed="D" n="0031a19"/><persName>如来</persName>有天眼。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0031a1906" cb:place="inline"><note place="inline">天眼者悟明之後断尽习气隐密无明根本烦恼内生一念纤毫妄想如 <lb ed="D" n="0031a20"/>实先知内无所缘外无所障三心空寂不用肉眼淸净定中乃至四维上下中间一时观见如观掌中山河大地皆无可障洞 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0032a" n="0032a"/> <lb ed="D" n="0032a01"/>视精真是名天眼渐次深远见一室一<g ref="#CB30735">世</g>界阿罗汉观三千大千<g ref="#CB30735">世</g>界菩萨观百千<g ref="#CB30735">世</g>界<persName>佛</persName>天眼观尽微尘淸净国土也</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0032a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0032a0201">须菩提。于意云何。<persName>如来</persName>有慧眼 <lb ed="D" n="0032a03"/>不。如是<g ref="#CB30735">世</g>尊。<persName>如来</persName>有慧眼。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0032a0311" cb:place="inline"><note place="inline">慧眼者慧性圆明获 <lb ed="D" n="0032a04"/>金刚智外无所得内无所证慧眼开通闢廓玄门拣择诸法能分邪正降伏诸魔破诸边见是名慧眼也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0032a0441" cb:place="inline">须菩 <lb ed="D" n="0032a05"/>提。于意云何。<persName>如来</persName>有法眼不。如 <lb ed="D" n="0032a06"/>是<g ref="#CB30735">世</g>尊。<persName>如来</persName>有法眼。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0032a0609" cb:place="inline"><note place="inline">法眼者悟自本性见彻心源空<persName>如来</persName>藏立 <lb ed="D" n="0032a07"/>大圆镜性同<g ref="#CB28933">虚</g>空量周沙界淸净心内不见一法起大神用機轮妙转石火电光具辩龙蛇之眼镕凡锻圣之炉是名法眼也</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0032a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0032a0801">须菩提。于意云何。<persName>如来</persName>有<persName>佛</persName>眼 <lb ed="D" n="0032a09"/>不。如是<g ref="#CB30735">世</g>尊。<persName>如来</persName>有<persName>佛</persName>眼。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0032a0911" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>眼者一真如性无 <lb ed="D" n="0032a10"/>内无外无修无证淸净本然明如千日洞彻十方山河及大地全露法王身<persName>佛</persName>眼也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0032a1033" cb:place="inline">须菩提。于 <lb ed="D" n="0032a11"/>意云何。如恒河中所有沙。<persName>佛</persName><g ref="#CB22072">说</g> <lb ed="D" n="0032a12"/>是沙不。如是<g ref="#CB30735">世</g>尊。<persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>是沙。 <lb ed="D" n="0032a13"/>须菩提。于意云何。如一恒河中 <lb ed="D" n="0032a14"/>所有沙。有如是沙等恒河。是诸 <lb ed="D" n="0032a15"/>恒河所有沙。数<persName>佛</persName><g ref="#CB30735">世</g>界。如是寧 <lb ed="D" n="0032a16"/>为多不。甚多<g ref="#CB30735">世</g>尊。<persName>佛</persName>告须菩提。 <lb ed="D" n="0032a17"/>尔所国土中。所有众生。若干种 <lb ed="D" n="0032a18"/>心。<persName>如来</persName>悉知。何以故。<persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>诸 <lb ed="D" n="0032a19"/>心。皆为非心。是名为心。所以者 <lb ed="D" n="0032a20"/>何。须菩提。过去心不可得。现在 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0033a" n="0033a"/> <lb ed="D" n="0033a01"/>心不可得。未来心不可得。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0033a0111" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>如来</persName><persName>正遍知</persName>眼见尽 <lb ed="D" n="0033a02"/>尔所<g ref="#CB30735">世</g>界众生心内起诸妄想何有边际<persName>佛</persName>眼尽见一一皆知其数勝劣之念前念後念现在念为之三心从无明中生诸异 <lb ed="D" n="0033a03"/>见念念不停著有著无溺生死流如是乱心<persName>如来</persName>淸净大圆镜中显现明白实无准的念如水波新新不住想似冰消化化无 <lb ed="D" n="0033a04"/>绝为之非心皆不可得也无生处故无始劫来熏习成故禅定方知俗眼岂测</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0033a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法界通化分第十九</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0033a0501">法界通化分第十九</p></cb:div> <lb ed="D" n="0033a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0033a0601"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0033a0603"><l><note place="inline">宝施无边岂性同</note></l><l><note place="inline">何如见道<g ref="#CB29766">脱</g>凡笼</note></l><l><note place="inline">打开自<anchor xml:id="nkr_note_add_0033a0601" n="0033a0601"/><anchor xml:id="beg0033a0601" n="0033a0601"/>己<anchor xml:id="end0033a0601"/>光明藏</note></l><l><note place="inline">尽在毛端一化中</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0033a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0033a0701">须菩提。于意云何。若有人。满三 <lb ed="D" n="0033a08"/>千大千<g ref="#CB30735">世</g>界七宝。以用佈施。是 <lb ed="D" n="0033a09"/>人以是因缘。得福多否。如是<g ref="#CB30735">世</g> <lb ed="D" n="0033a10"/>尊。此人以是因缘。得福甚多。须 <lb ed="D" n="0033a11"/>菩提。若福德有实。<persName>如来</persName>不<g ref="#CB22072">说</g>得 <lb ed="D" n="0033a12"/>福德多。以福德无故。<persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>得 <lb ed="D" n="0033a13"/>福德多。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0033a1304" cb:place="inline"><note place="inline">三千大千<g ref="#CB30735">世</g>界佈施之福俗眼为实慧眼为空福归俗谛莊严慧归真谛莊严赞慧为祥福非 <lb ed="D" n="0033a14"/>解<g ref="#CB29766">脱</g>寸<g ref="#CB02133">丝</g>不挂慧性圆明贵于理实福慧齐修为菩萨人自利利他福能莊严法身种种<g ref="#CB13251">珍</g>宝住<g ref="#CB30735">世</g>有大威德慧了生死超<g ref="#CB29766">脱</g> <lb ed="D" n="0033a15"/>三界为之圣人</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0033a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">離色離相分第二十</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0033a1601">離色離相分第二十</p></cb:div> <lb ed="D" n="0033a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0033a1701"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0033a1703"><l><note place="inline">法身体若太<g ref="#CB28933">虚</g>空</note></l><l><note place="inline">万象难教混一同</note></l><l><note place="inline">花笑鸟啼瞒不得</note></l><l><note place="inline">难将正眼著邪中</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0033a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0033a1801">须菩提。于意云何。<persName>佛</persName>可以具足 <lb ed="D" n="0033a19"/>色身见不。不也<g ref="#CB30735">世</g>尊。<persName>如来</persName>不应 <lb ed="D" n="0033a20"/>以具足色身见。何以故。<persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g> <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0034a" n="0034a"/> <lb ed="D" n="0034a01"/>具足色身。即非具足色身。是名 <lb ed="D" n="0034a02"/>具足色身。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0034a0205" cb:place="inline"><note place="inline">法身应入金色身中从顶至足皆是智慧圆明充满著相众生只认色身执相为<persName>佛</persName> <lb ed="D" n="0034a03"/>不观自<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a0301" n="0034a0301"/><anchor xml:id="beg0034a0301" n="0034a0301"/>己<anchor xml:id="end0034a0301"/>真如本性同<persName>如来</persName>性<g ref="#CB22072">说</g>具足色身即非具足色身灵觉与色身同生同长水中<g ref="#CB21892">盐</g>味色裡胶靑具而不具即而不即也</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0034a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0034a0401">须菩提。于意云何。<persName>如来</persName>可以具 <lb ed="D" n="0034a05"/>足诸相见不。不也<g ref="#CB30735">世</g>尊。<persName>如来</persName>不 <lb ed="D" n="0034a06"/>应。以具足诸相见。何以故。<persName>如来</persName> <lb ed="D" n="0034a07"/><g ref="#CB22072">说</g>诸相具足。即非具足。是名诸 <lb ed="D" n="0034a08"/>相具足。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0034a0804" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>如来</persName>具足诸相者一切相也为之诸相认一切物色声香味触法为<persName>佛</persName>者非也破相见性離诸 <lb ed="D" n="0034a09"/>凡愚我执心故即非具足具足者总持也灵觉之性于自身中出没自在须是静坐忘情绝见独露玄機不即不離之義也拈 <lb ed="D" n="0034a10"/>一茎草作丈六金身将丈六金身作一茎草如是会得三界唯心万法唯识头头显露物物明心也</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0034a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">非<g ref="#CB22072">说</g>所<g ref="#CB22072">说</g>分第二十一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0034a1101">非<g ref="#CB22072">说</g>所<g ref="#CB22072">说</g>分第二十一</p></cb:div> <lb ed="D" n="0034a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0034a1201"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0034a1203"><l><note place="inline">生前一句是如何</note></l><l><note place="inline">开口分明蹉过他</note></l><l><note place="inline"><persName>佛</persName>祖舌头都坐断</note></l><l><note place="inline">哑人食蜜笑呵呵</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0034a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0034a1301">须菩提。汝勿谓<persName>如来</persName>作是念。我 <lb ed="D" n="0034a14"/>当有所<g ref="#CB22072">说</g>法。莫作是念。何以故。 <lb ed="D" n="0034a15"/>若人言<persName>如来</persName>有所<g ref="#CB22072">说</g>法。即为谤 <lb ed="D" n="0034a16"/><persName>佛</persName>。不能解我所<g ref="#CB22072">说</g>故。须菩提。<g ref="#CB22072">说</g> <lb ed="D" n="0034a17"/>法者无法可<g ref="#CB22072">说</g>。是名<g ref="#CB22072">说</g>法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0034a1711" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>欲<g ref="#CB22072">说</g>法先入三昧 <lb ed="D" n="0034a18"/>三际平等无量義处无我我所灵觉空中无作妙力运大悲心显示诸法剖露真機演无<g ref="#CB22072">说</g>之義有我<g ref="#CB22072">说</g>法能所不尽皆有法 <lb ed="D" n="0034a19"/>见是名谤法不见<persName>佛</persName>義也药山云若立一尘家国兴勝不立一尘家国丧亡无法者心法双忘将何<g ref="#CB22072">说</g>法一点瞒他不得无<g ref="#CB22072">说</g> <lb ed="D" n="0034a20"/>无不<g ref="#CB22072">说</g>会此意者方知无法可<g ref="#CB22072">说</g>也所以道声前一句口如眉<persName>佛</persName>祖原来总不知具眼者看</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0034a2036" cb:place="inline">尔时慧 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0035a" n="0035a"/> <lb ed="D" n="0035a01"/>命须菩提。白<persName>佛</persName>言<g ref="#CB30735">世</g>尊。颇有众 <lb ed="D" n="0035a02"/>生。于未来<g ref="#CB30735">世</g>。闻<g ref="#CB22072">说</g>是法。生信心 <lb ed="D" n="0035a03"/>不。<persName>佛</persName>言。须菩提。彼非众生。非不 <lb ed="D" n="0035a04"/>众生。何以故。须菩提。众生。众生 <lb ed="D" n="0035a05"/>者。<persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>非众生。是名众生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0035a0512" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>此 <lb ed="D" n="0035a06"/>法末<g ref="#CB30735">世</g>众生闻而生信心得解<g ref="#CB29766">脱</g>耶<persName>佛</persName>言若实是众生者深生信心修习禅定有大明悟若非众生者具足烦恼诸漏未尽離 <lb ed="D" n="0035a07"/>凡近圣解深深義若实见性心空及第具大总持如日洞明入无生忍玄关透彻即非众生也通达大智获预流果了性元无 <lb ed="D" n="0035a08"/>法耽空永劫迷</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0035a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">无法可得分第二十二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0035a0901">无法可得分第二十二</p></cb:div> <lb ed="D" n="0035a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0035a1001"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0035a1003"><l><note place="inline">火裡寻冰谩自求</note></l><l><note place="inline">敲冰取火更无由</note></l><l><note place="inline">十<g ref="#CB28933">虚</g>纵汝争拈得</note></l><l><note place="inline">两眼双空当下休</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0035a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0035a1101">须菩提白<persName>佛</persName>言。<g ref="#CB30735">世</g>尊。<persName>佛</persName>得阿耨 <lb ed="D" n="0035a12"/>多罗三藐三菩提。为无所得耶。 <lb ed="D" n="0035a13"/><persName>佛</persName>言。如是如是。须菩提。我于阿 <lb ed="D" n="0035a14"/>耨多罗三藐三菩提。乃至无有 <lb ed="D" n="0035a15"/>少法可得。是名阿耨多罗三藐 <lb ed="D" n="0035a16"/>三菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0035a1604" cb:place="inline"><note place="inline">灵觉妙性号阿耨多罗三藐三菩提人人本有岂从外得直饶亲觐微尘诸<persName>佛</persName>悟无量三昧神 <lb ed="D" n="0035a17"/>通智慧<persName>佛</persName>只抉择法眼明净不堕二乘正见调直而矣何曾得<persName>佛</persName>灵觉之性乃至著衣吃饭擧足动步晓了之心如何减得一 <lb ed="D" n="0035a18"/>毫如何添得一毫这裡会得如灯破暗似雪逢春所以道无有少法可得是名无上正觉<persName>佛</persName><g ref="#CB22072">说</g>一切法将空拂空岂有得也</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0035a19"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">净心行善分第二十三</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0035a1901">净心行善分第二十三</p></cb:div> <lb ed="D" n="0035a20"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0035a2001"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0035a2003"><l><note place="inline">但自胸膺无垢秽</note></l><l><note place="inline">任他长短是和非</note></l><l><note place="inline">眼中著沙耳盛水</note></l><l><note place="inline">妙行如如同道知</note></l></lg></cb:div> <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0036a" n="0036a"/> <lb ed="D" n="0036a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0036a0101">复次须菩提。是法平等。无有高 <lb ed="D" n="0036a02"/>下。是名阿耨多罗三藐三菩提。 <lb ed="D" n="0036a03"/>以无我。无人。无众生。无寿者。修 <lb ed="D" n="0036a04"/>一切善法。即得阿耨多罗三藐 <lb ed="D" n="0036a05"/>三菩提。须菩提。所言善法者。如 <lb ed="D" n="0036a06"/>来<g ref="#CB22072">说</g>即非善法。是名善法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0036a0611" cb:place="inline"><note place="inline">工夫做到人法俱忘 <lb ed="D" n="0036a07"/>心空境寂不见内不见外不见中间忘彼我心離于见见法性湛然冤亲平等離人我见花严经云观一切众生具有<persName>如来</persName>智 <lb ed="D" n="0036a08"/>慧德相皆有成<persName>佛</persName>之分无高下心也是名无有高下上善若水平等普润净<persName>佛</persName>国土成就众生心空寂照忘其所得冥然无证 <lb ed="D" n="0036a09"/>纔兴善念即同染汚如此会理是名善法当下无生離见闻觉知圆明泯合雲去雲来天本静花开花落树常闲</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0036a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">福智无比分第二十四</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0036a1001">福智无比分第二十四</p></cb:div> <lb ed="D" n="0036a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0036a1101"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0036a1103"><l><note place="inline">福智无边岂度量</note></l><l><note place="inline">人天路上福为强</note></l><l><note place="inline">要離生死超三界</note></l><l><note place="inline">唯诵金刚出<g ref="#CB30735">世</g>方</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0036a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0036a1201">须菩提。若三千大千<g ref="#CB30735">世</g>界中。所 <lb ed="D" n="0036a13"/>有诸<name role="" type="person">须弥山</name>王。如是等七宝聚。 <lb ed="D" n="0036a14"/>有人持用佈施。若人以此般若 <lb ed="D" n="0036a15"/>波罗蜜经。乃至四句偈等。受持 <lb ed="D" n="0036a16"/>读诵。为他人<g ref="#CB22072">说</g>于前福德。百分 <lb ed="D" n="0036a17"/>不及一。千万亿分。乃至算数譬 <lb ed="D" n="0036a18"/>喩。所不能及。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0036a1806" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>如来</persName>刬削三千大千<g ref="#CB30735">世</g>界七宝佈施者何意也为众生从无始劫来持戒 <lb ed="D" n="0036a19"/>修福廣兴佈施种种福田菩业良因唯求<g ref="#CB30735">世</g>间尊荣豪贵享用快乐由是长贪嗔痴羁绊生死永劫昏迷自出无因纵遇<persName>佛</persName>法 <lb ed="D" n="0036a20"/><g ref="#CB29763">宿</g>无善根心不亲厚那知法味不得法利岂能餐採遇而不遇且暂得闻多诸魔难于三宝中不起毫厘敬信善心所以汩没 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0037a" n="0037a"/> <lb ed="D" n="0037a01"/>四生轮迴六道皆由贪著其福受必有终误见为真不学般若心背圣道所以撥福赞法受持经人节俭放下素志孤淸守口 <lb ed="D" n="0037a02"/>如甁守心如城淸淡<g ref="#CB12864">蔬</g>馔自得其乐不知此行是解<g ref="#CB29766">脱</g>道福慧功德宣不能尽四句圣言开解<g ref="#CB29766">脱</g>義言下心通发明见性也如 <lb ed="D" n="0037a03"/>不信<persName>佛</persName>意者<g ref="#CB28933">虚</g>度时光尊重</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0037a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">化无所化分第二十五</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0037a0401">化无所化分第二十五</p></cb:div> <lb ed="D" n="0037a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0037a0501"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0037a0503"><l><note place="inline">自性众生自性度</note></l><l><note place="inline">痴人觅<persName>佛</persName>外边求</note></l><l><note place="inline">可怜拾翠拈红客</note></l><l><note place="inline">空在<g ref="#CB17591">阎</g>浮数日头</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0037a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0037a0601">须菩提。于意云何。汝等勿谓如 <lb ed="D" n="0037a07"/>来作是念。我当度众生。须菩提。 <lb ed="D" n="0037a08"/>莫作是念。何以故。实无有众生。 <lb ed="D" n="0037a09"/><persName>如来</persName>度者。若有众生。<persName>如来</persName>度者。 <lb ed="D" n="0037a10"/><persName>如来</persName>即有我人众生寿者。须菩 <lb ed="D" n="0037a11"/>提。<persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>有我者。即非有我。而 <lb ed="D" n="0037a12"/>凡夫之人。以为有我。须菩提。凡 <lb ed="D" n="0037a13"/>夫者。<persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>即非凡夫。是名凡 <lb ed="D" n="0037a14"/>夫。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0037a1402" cb:place="inline"><note place="inline">未離兜率<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a1401" n="0037a1401"/><anchor xml:id="beg0037a1401" n="0037a1401"/>已<anchor xml:id="end0037a1401"/>降王宫未出母胎度生<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a1402" n="0037a1402"/><anchor xml:id="beg0037a1402" n="0037a1402"/>已<anchor xml:id="end0037a1402"/>毕明甚么边事離眼耳鼻舌身意处消息<persName>佛</persName>言汝等勿谓<persName>如来</persName>作是念我当 <lb ed="D" n="0037a15"/>度众生<persName>如来</persName>勘须菩提恐落常见不明向上之理堕在有中不解父母未生<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a1501" n="0037a1501"/><anchor xml:id="beg0037a1501" n="0037a1501"/>已<anchor xml:id="end0037a1501"/>前众生在何处这裡唤甚么作众生描他不成 <lb ed="D" n="0037a16"/>画他不就凝然不动无众生可度也一点圆照淸净性中且不更有我人众生寿者更<g ref="#CB22072">说</g>甚凡夫即非凡夫方见自性性中谁 <lb ed="D" n="0037a17"/>是众生众生者唯是心中生<g ref="#CB30274">灭</g>念想昏沉散乱<persName>佛</persName>明此義非度他众生如是观察无众生可度无涅槃可证谓实无众生度者 <lb ed="D" n="0037a18"/>恐众生修行堕在我慢天中如是扫除也</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0037a19"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法身非相分第二十六</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0037a1901">法身非相分第二十六</p></cb:div> <lb ed="D" n="0037a20"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0037a2001"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0037a2003"><l><note place="inline">三十二相黄金殿</note></l><l><note place="inline">八十随形璎珞衣</note></l><l><note place="inline">觑破<persName>如来</persName>真面目</note></l><l><note place="inline">元将黄葉止婴啼</note></l></lg></cb:div> <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0038a" n="0038a"/> <lb ed="D" n="0038a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0038a0101">须菩提。于意云何。可以三十二 <lb ed="D" n="0038a02"/>相观<persName>如来</persName>不。须菩提言。如是如 <lb ed="D" n="0038a03"/>是。以三十二相观<persName>如来</persName><persName>佛</persName>言。须 <lb ed="D" n="0038a04"/>菩提。若以三十二相观<persName>如来</persName>者。 <lb ed="D" n="0038a05"/>转轮圣王。即是<persName>如来</persName>。须菩提白 <lb ed="D" n="0038a06"/><persName>佛</persName>言。<g ref="#CB30735">世</g>尊。如我解<persName>佛</persName>所<g ref="#CB22072">说</g>義。不 <lb ed="D" n="0038a07"/>应以三十二相观<persName>如来</persName>。尔时<g ref="#CB30735">世</g> <lb ed="D" n="0038a08"/>尊。而<g ref="#CB22072">说</g>偈言。</p> <lb ed="D" n="0038a09"/><lg type="regular" xml:id="lgD13p0038a0901"><l>若以色见我</l><l>以音声求我</l> <lb ed="D" n="0038a10"/><l>是人行邪道</l><l>不能见<persName>如来</persName></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0038a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0038a1101"><note place="inline">褈褈撥问从前见解辩差别智如盘走珠头头上明物物上<g ref="#CB29758">显</g>须菩提一一透过为甚到这裡打瞌睡认相为<persName>佛</persName>莫是须菩提 <lb ed="D" n="0038a12"/>故意看<persName>佛</persName>有暗昧处也无非也为後人末法众生竖涅槃幢开正法眼做个榜样<persName>如来</persName>是大圆镜纤毫不惑照法无馀大冶金 <lb ed="D" n="0038a13"/>炉安有错误也且金转轮王者统四天下七宝严身象宝马宝腾空而行其疾如风主兵之宝力动无畏主藏臣宝有此臣库 <lb ed="D" n="0038a14"/>藏七宝如水无竭金轮之宝王授位七日自至髻中珠宝眷属和合女宝皇后莲花化生身真金色口出莲花香聪明智慧仁 <lb ed="D" n="0038a15"/>慈祐物为之七宝王身金色三十二相与<persName>佛</persName>相好无异若以相上观<persName>佛</persName>者轮王以是<persName>如来</persName>花严经云唯二地菩萨行菩萨行以 <lb ed="D" n="0038a16"/>十善道化众生方受此位<persName>如来</persName>以偈破之不应以色相殊勝故是<persName>佛</persName>不应以音声嘹亮故是<persName>佛</persName>皆为行邪道不见<persName>如来</persName>真如妙 <lb ed="D" n="0038a17"/>性也且道如何是真如妙性〇云动著三十棒</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0038a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">无断无<g ref="#CB30274">灭</g>分第二十七</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0038a1801">无断无<g ref="#CB30274">灭</g>分第二十七</p></cb:div> <lb ed="D" n="0038a19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0038a1901"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0038a1903"><l><note place="inline">这点灵光亘古今</note></l><l><note place="inline">幾回高显幾回沉</note></l><l><note place="inline">蓦然摸著衣中宝</note></l><l><note place="inline">呀地一声更不寻</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0038a20"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0038a2001">须菩提。汝若作是念。<persName>如来</persName>可以 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0039a" n="0039a"/> <lb ed="D" n="0039a01"/>具足相故。得阿耨多罗三藐三 <lb ed="D" n="0039a02"/>菩提。须菩提。莫作是念。<persName>如来</persName>不 <lb ed="D" n="0039a03"/>以具足相故。得阿耨多罗三藐 <lb ed="D" n="0039a04"/>三菩提。须菩提。汝若作是念。发 <lb ed="D" n="0039a05"/>阿耨多罗三藐三菩提心者。<g ref="#CB22072">说</g> <lb ed="D" n="0039a06"/>诸法断<g ref="#CB30274">灭</g>。莫作是念。何以故。发 <lb ed="D" n="0039a07"/>阿耨多罗三藐三菩提心者。于 <lb ed="D" n="0039a08"/>法不<g ref="#CB22072">说</g>断<g ref="#CB30274">灭</g>相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0039a0807" cb:place="inline"><note place="inline">唯恐众生著于断见<anchor xml:id="nkr_note_add_0039a0801" n="0039a0801"/><anchor xml:id="beg0039a0801" n="0039a0801"/>死<anchor xml:id="end0039a0801"/>後永<g ref="#CB30274">灭</g>離色身而别求法身<g ref="#CB22057">捨</g>色身而 <lb ed="D" n="0039a09"/>求妙悟永尽烦恼常住真如若如此会成于断见一切断<g ref="#CB30274">灭</g>也不解色身内有法身即此色身从顶至足灵觉之性充满色身 <lb ed="D" n="0039a10"/>即色身即法身即有即空即空即有空有一体根本同源如此深解冥会心开方解<persName>佛</persName>義不離色身超<g ref="#CB29766">脱</g>三界幻化空身即法 <lb ed="D" n="0039a11"/>身法身觉了无一物一切<persName>如来</persName>菩萨声闻皆借色身而证道果行菩萨道无身将何起行为之断见也所以诸<persName>佛</persName>不離<g ref="#CB30735">世</g>间古 <lb ed="D" n="0039a12"/>云欲知<persName>佛</persName>性義不離<g ref="#CB30735">世</g>间觉離了<g ref="#CB30735">世</g>间觉何求<persName>佛</persName>性義</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0039a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">不受不贪分第二十八</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0039a1301">不受不贪分第二十八</p></cb:div> <lb ed="D" n="0039a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0039a1401"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0039a1403"><l><note place="inline">宝聚恒沙<g ref="#CB30735">世</g>界中</note></l><l><note place="inline">一毫不受乐心空</note></l><l><note place="inline">观春万卉靑红紫</note></l><l><note place="inline">俄倾峥嵘不见踪</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0039a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0039a1501">须菩提。若菩萨以满恒河沙等 <lb ed="D" n="0039a16"/><g ref="#CB30735">世</g>界七宝。持用佈施。若复有人。 <lb ed="D" n="0039a17"/>知一切法无我。得成于忍。此菩 <lb ed="D" n="0039a18"/>萨。勝前菩萨所得功德。何以故。 <lb ed="D" n="0039a19"/>须菩提。以诸菩萨不受福德故。 <lb ed="D" n="0039a20"/>须菩提白<persName>佛</persName>言。<g ref="#CB30735">世</g>尊。云何菩萨 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0040a" n="0040a"/> <lb ed="D" n="0040a01"/>不受福德。须菩提。菩萨所作福 <lb ed="D" n="0040a02"/>德。不应贪著。是故<g ref="#CB22072">说</g>不受福德。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0040a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0040a0301"><note place="inline">如前佈施之福不及悟道见性证无生法忍之功德也何故不<g ref="#CB29765">被</g>生死漂流最上福田菩萨人凡作一毫之善普施一切有情 <lb ed="D" n="0040a04"/>皆为众生故修普贤万行为度众生岂为自<anchor xml:id="nkr_note_add_0040a0401" n="0040a0401"/><anchor xml:id="beg0040a0401" n="0040a0401"/>己<anchor xml:id="end0040a0401"/>独求荣贵每自修行勤苦作福自利利他自利者揩磨贪嗔痴折伏憍慢幢利 <lb ed="D" n="0040a05"/>他者财法二施引导众生皆令向善不作重恶出三界海具无生忍无生者尽贪嗔际<g ref="#CB22057">捨</g>憍慢心是悬崖撒手命根断处绝後 <lb ed="D" n="0040a06"/>重苏见彻法源更无别有真无生也是<persName>佛</persName>知见菩萨悲心唯愿众生先成正觉得涅槃乐不为自求解<g ref="#CB29766">脱</g>禅定智慧名为不受 <lb ed="D" n="0040a07"/>福德也</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0040a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">威仪寂静分第二十九</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0040a0801">威仪寂静分第二十九</p></cb:div> <lb ed="D" n="0040a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0040a0901"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0040a0903"><l><note place="inline">坐卧经行脚自抬</note></l><l><note place="inline">登山涉水浑尘埃</note></l><l><note place="inline">看他下足分明处</note></l><l><note place="inline"><g ref="#CB13402">踏</g>碎<g ref="#CB28933">虚</g>空无去来</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0040a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0040a1001">须菩提。若有人言。<persName>如来</persName>若来。若 <lb ed="D" n="0040a11"/>去。若坐。若卧。是人不解。我所<g ref="#CB22072">说</g> <lb ed="D" n="0040a12"/>義。何以故。<persName>如来</persName>者。无所从来。亦 <lb ed="D" n="0040a13"/>无所去。故名<persName>如来</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0040a1308" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>如来</persName>之義圣谛境界无功用道大圆镜中所现色相 <lb ed="D" n="0040a14"/>皆无留迹性淸净故无<g ref="#CB07724">罣</g>无碍无来之心无去之念似月处空千江普映根尘无碍深入禅定可见<persName>如来</persName>且汝自心淸净性中 <lb ed="D" n="0040a15"/>起一念心思忆他州家鄕山河园林心中显焕这一点心从何处来时间心歇从何而去如斯见彻便知<persName>如来</persName>之義身心不动 <lb ed="D" n="0040a16"/>遍十方界便知无所从来亦无所去消息也识得<persName>佛</persName>祖安身立命处也不用参禅面壁九年一时泻出 参</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0040a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一合相理分第三十</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0040a1701">一合相理分第三十</p></cb:div> <lb ed="D" n="0040a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0040a1801"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0040a1803"><l><note place="inline">一念未兴相<anchor xml:id="nkr_note_add_0040a1801" n="0040a1801"/><anchor xml:id="beg0040a1801" n="0040a1801"/>已<anchor xml:id="end0040a1801"/>成</note></l><l><note place="inline">如临宝镜两分明</note></l><l><note place="inline">翻身<g ref="#CB13402">踏</g>碎初心月</note></l><l><note place="inline">相理元空摆手行</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0040a19"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0040a1901">须菩提。若善男子。善女人。以三 <lb ed="D" n="0040a20"/>千大千<g ref="#CB30735">世</g>界。碎为微尘。于意云 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0041a" n="0041a"/> <lb ed="D" n="0041a01"/>何。是微尘众。寧为多不。须菩提 <lb ed="D" n="0041a02"/>言。甚多<g ref="#CB30735">世</g>尊。何以故。若是微尘 <lb ed="D" n="0041a03"/>众实有者。<persName>佛</persName>即不<g ref="#CB22072">说</g>是微尘众。 <lb ed="D" n="0041a04"/>所以者何。<persName>佛</persName><g ref="#CB22072">说</g>微尘众。即非微 <lb ed="D" n="0041a05"/>尘众。是名微尘众。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0041a0508" cb:place="inline"><note place="inline">涅槃心易晓差别智难明<persName>如来</persName>指三千大千<g ref="#CB30735">世</g>界碎 <lb ed="D" n="0041a06"/>为微尘斯尘虽多以有边际尘<g ref="#CB30274">灭</g>归无化为顽空万物极尽也喩众生自性心中烦恼微尘岂有边际刹那刹那念念生<g ref="#CB30274">灭</g>除 <lb ed="D" n="0041a07"/>非悟道见性之後饱养二三十年心同<g ref="#CB01926">灰</g>烬永尽无馀烦恼尘消即灵觉空炳然见性谓之本来成<persName>佛</persName>是非微尘识得微尘方 <lb ed="D" n="0041a08"/>始心休</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0041a0804" cb:place="inline"><g ref="#CB30735">世</g>尊。<persName>如来</persName>所<g ref="#CB22072">说</g>三千大千<g ref="#CB30735">世</g> <lb ed="D" n="0041a09"/>界。即非<g ref="#CB30735">世</g>界。是名<g ref="#CB30735">世</g>界。何以故。 <lb ed="D" n="0041a10"/>若<g ref="#CB30735">世</g>界实有者。即是一合相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0041a1012" cb:place="inline"><note place="inline">又以<g ref="#CB30735">世</g>界 <lb ed="D" n="0041a11"/>所明三千大千<g ref="#CB30735">世</g>界即非<g ref="#CB30735">世</g>界是名<g ref="#CB30735">世</g>界者菩萨人以三昧力故一一毛孔现无量<g ref="#CB30735">世</g>界一一<g ref="#CB30735">世</g>界中有无量诸<persName>佛</persName>勝会一一 <lb ed="D" n="0041a12"/><persName>佛</persName>所现一一身行菩萨道皆三昧圣力故以如此变化是淸净禅定无作妙力也心生则<g ref="#CB30735">世</g>界生心泯则<g ref="#CB30735">世</g>界泯是非<g ref="#CB30735">世</g>界也 <lb ed="D" n="0041a13"/>本来元无唯心建立</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0041a1309" cb:place="inline"><persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>一合相。即非一合 <lb ed="D" n="0041a14"/>相。是名一合相。须菩提。一合相 <lb ed="D" n="0041a15"/>者。即是不可<g ref="#CB22072">说</g>。但凡夫之人贪 <lb ed="D" n="0041a16"/>著其事。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0041a1604" cb:place="inline"><note place="inline">又且一合相者禅定心中声色所现一切境界若一念心生即想成相即是一合相想<g ref="#CB30274">灭</g>相无 <lb ed="D" n="0041a17"/>即非一合相是无相也无相者灵觉真空三事验心知心所在既知心体本来成<persName>佛</persName>大智现前万機绝迹到这裡方解翠竹真 <lb ed="D" n="0041a18"/>如性黄花般若心更唤甚作一合相也迷时三界有悟後十方空</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0041a19"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">知见不生分第三十一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0041a1901">知见不生分第三十一</p></cb:div> <lb ed="D" n="0041a20"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0041a2001"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0041a2003"><l><note place="inline">一击心空忘所知</note></l><l><note place="inline">朗然声色外威仪</note></l><l><note place="inline"><g ref="#CB01926">灰</g>飞烟<g ref="#CB30274">灭</g>心何在</note></l><l><note place="inline">四见纔兴却是迷</note></l></lg></cb:div> <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0042a" n="0042a"/> <lb ed="D" n="0042a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0042a0101">须菩提。若人言<persName>佛</persName><g ref="#CB22072">说</g>我见。人见。 <lb ed="D" n="0042a02"/>众生见。寿者见。须菩提。于意云 <lb ed="D" n="0042a03"/>何。是人解我所<g ref="#CB22072">说</g>義不。不也<g ref="#CB30735">世</g> <lb ed="D" n="0042a04"/>尊。是人不解<persName>如来</persName>所<g ref="#CB22072">说</g>義。何以 <lb ed="D" n="0042a05"/>故。<g ref="#CB30735">世</g>尊<g ref="#CB22072">说</g>我见。人见。众生见。寿 <lb ed="D" n="0042a06"/>者见。即非我见。人见。众生见。寿 <lb ed="D" n="0042a07"/>者见。是名我见。人见。众生见。寿 <lb ed="D" n="0042a08"/>者见。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0042a0803" cb:place="inline"><note place="inline">四见者即四相也四相不除炼磨不到是名四见四相心<g ref="#CB30274">灭</g>当下涅槃未明大事实有四见<anchor xml:id="nkr_note_add_0042a0801" n="0042a0801"/><anchor xml:id="beg0042a0801" n="0042a0801"/>已<anchor xml:id="end0042a0801"/>明大事识 <lb ed="D" n="0042a09"/>破四见若存四见未<g ref="#CB29766">脱</g>凡愚有能勝心若认著知见即著知见迷在知见不得成道<persName>如来</persName>宽言软语淘洗见解征问心源恐落 <lb ed="D" n="0042a10"/>边见断常外道天魔之中既为天魔有大威势反害<persName>佛</persName>法与<persName>佛</persName>争权各各皆谓我得无上道以魔福力擅惑人心自有徒众炽 <lb ed="D" n="0042a11"/>盛人间在<persName>佛</persName>法中勇猛修行不觐先德抉择心要杜撰坐禅禅定现前自不能识只守静功返背正法不解<persName>佛</persName>意不识方便谤 <lb ed="D" n="0042a12"/>大般若讥得法人受魔福尽堕无间狱若实证实悟人法不存精真披露红炉焰上争容雪到此方能合祖宗透关之人也<g ref="#CB30735">世</g> <lb ed="D" n="0042a13"/>间一切法无师不得其妙大乘<persName>佛</persName>法深密工夫知见未生时消息无形无影无师岂得明白西天九十六种是也</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0042a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0042a1401">须菩提。发阿耨多罗三藐三菩 <lb ed="D" n="0042a15"/>提心者。于一切法。应如是知。如 <lb ed="D" n="0042a16"/>是见。如是信解。不生法相。须菩 <lb ed="D" n="0042a17"/>提所言法相者。<persName>如来</persName><g ref="#CB22072">说</g>即非法 <lb ed="D" n="0042a18"/>相。是名法相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0042a1806" cb:place="inline"><note place="inline">发无上菩提心者纔兴一念即背菩提忘機泯心即真菩提妙明现前真 <lb ed="D" n="0042a19"/>不动地也于一切法不可起得法之见若起我得法心者是名法相未真解<g ref="#CB29766">脱</g>犹如木人睹见花鸟是无法见也是真解<g ref="#CB29766">脱</g><persName>佛</persName> <lb ed="D" n="0042a20"/>言即非法相心休情尽无相光中圆陀陀境夜半石人无影相三更铁树放花红</note>。</p></cb:div></cb:div> <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0043a" n="0043a"/> <lb ed="D" n="0043a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">应化非真分第三十二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pD13p0043a0101">应化非真分第三十二</p></cb:div> <lb ed="D" n="0043a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0043a0201"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0043a0203"><l><note place="inline"><g ref="#CB30735">世</g>界阿僧转法轮</note></l><l><note place="inline">微尘刹土微尘身</note></l><l><note place="inline">谁家底事婆心切</note></l><l><note place="inline">炉韛门开锻梦人</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0043a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0043a0301">须菩提。若有人。以满无量阿僧 <lb ed="D" n="0043a04"/>祇<g ref="#CB30735">世</g>界七宝。持用佈施若有善 <lb ed="D" n="0043a05"/>男子。善女人。发菩提心者。持于 <lb ed="D" n="0043a06"/>此经。乃至四句偈等。受持读诵 <lb ed="D" n="0043a07"/>为人演<g ref="#CB22072">说</g>。其福勝彼。云何为人 <lb ed="D" n="0043a08"/>演<g ref="#CB22072">说</g>。不取于相。如如不动。何以 <lb ed="D" n="0043a09"/>故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0043a0902" cb:place="inline"><note place="inline">菩提心者众生无边誓愿度四生六道化令成<persName>佛</persName>烦恼无尽誓愿断<g ref="#CB22057">捨</g>贪嗔痴摧憍慢心法门无量誓愿学入法性 <lb ed="D" n="0043a10"/>海究尽玄妙<persName>佛</persName>道无上誓愿成三祇行海勇猛修学此是菩提心亦名金刚心亦名四弘誓愿一切诸<persName>佛</persName>依此四愿证阿耨多 <lb ed="D" n="0043a11"/>罗三藐三菩提每愿修学心念口言劝一切有情皆发上愿身心一境自然具足微妙正觉若于此经受持四句之偈贫获衣 <lb ed="D" n="0043a12"/>中至宝渴逢甘露琼浆何况为人演<g ref="#CB22072">说</g>圣谛第一義如昙花开弥佈妙香色夺三界味灌四禅慈雲叆叇普得淸凉法雨滂<g ref="#CB05505">沱</g> <lb ed="D" n="0043a13"/>悉皆蒙润福勝阿僧宝施明超十地妙心所谓无功用道向上全提无影树下大寂光中忘我我所越非非想信修本自圆成 <lb ed="D" n="0043a14"/>悟入非从外得最上之上大菩提心应如是知</note>。</p></cb:div> <lb ed="D" n="0043a15"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgD13p0043a1501"><l>一切有为法</l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0043a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0043a1601"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0043a1603"><l><note place="inline">识破孃生幻化身</note></l><l><note place="inline">黄金碧玉眼中尘</note></l><l><note place="inline">心休赖对靑霄月</note></l><l><note place="inline">壶内风光别一春</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0043a17"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgD13p0043a1701"><l>如梦幻泡影</l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0043a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0043a1801"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0043a1803"><l><note place="inline">三界空花实可悲</note></l><l><note place="inline">泛身尘数未知谁</note></l><l><note place="inline">现淹生死洪波内</note></l><l><note place="inline">犹自痴心竞<g ref="#CB09976">卵</g>危</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0043a19"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgD13p0043a1901"><l>如露亦如电</l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0043a20"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0043a2001"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0043a2003"><l><note place="inline">命若夕阳倏忽间</note></l><l><note place="inline">沤光影裡百年难</note></l><l><note place="inline">身如晓露雲中电</note></l><l><note place="inline">安可不忙心放闲</note></l></lg></cb:div> <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0044a" n="0044a"/> <lb ed="D" n="0044a01"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgD13p0044a0101"><l>应作如是观</l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0044a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pD13p0044a0201"><note place="inline">颂曰</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0044a0203"><l><note place="inline">行到水穷山尽处</note></l><l><note place="inline">大千春色一浮沤</note></l><l><note place="inline">褈褈拂尽褈褈见</note></l><l><note place="inline">莫道瞿昙弄舌头</note></l></lg></cb:div> <lb ed="D" n="0044a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pD13p0044a0301"><persName>佛</persName><g ref="#CB22072">说</g>是经<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a0301" n="0044a0301"/><anchor xml:id="beg0044a0301" n="0044a0301"/>已<anchor xml:id="end0044a0301"/>。长老须菩提。及诸 <lb ed="D" n="0044a04"/>比丘比丘尼。优婆塞优婆夷。一 <lb ed="D" n="0044a05"/>切<g ref="#CB30735">世</g>间。天人阿修罗。闻<persName>佛</persName>所<g ref="#CB22072">说</g>。 <lb ed="D" n="0044a06"/>皆大欢喜。信受奉行。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="D" n="0044a07"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>金刚般若波罗蜜经</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="D" n="0044a08"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="1">附文</cb:mulu><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="2">般若无尽藏真言</cb:mulu><head>般若无尽藏真言</head> <lb ed="D" n="0044a09"/><p xml:id="pD13p0044a0901"><note place="inline">此陀罗尼亦名般若心亦名般若眼若诵一遍如诵十二部经一千遍</note>。</p> <lb ed="D" n="0044a10"/><p cb:type="dharani" xml:id="pD13p0044a1001">纳谟薄伽伐帝<note place="inline">一</note> 钵唎<note place="inline">二合</note>若<note place="inline">惹</note><note place="inline">二</note> <lb ed="D" n="0044a11"/> 波罗蜜多曳<note place="inline">三</note> 哆𭉐咃<note place="inline">四</note> 唵<note place="inline">五</note> <lb ed="D" n="0044a12"/> 纥唎<note place="inline">二合</note><note place="inline">上革</note>地唎<note place="inline">二合</note><note place="inline">上剔</note>室唎<note place="inline">二合</note><note place="inline">六</note> 戍噜<note place="inline">二合</note><note place="inline">树鲁</note> <lb ed="D" n="0044a13"/>知<note place="inline">底</note><note place="inline">七</note> 三蜜栗知<note place="inline">底</note><persName>佛</persName><note place="inline">弼</note>社曳莎诃</p></cb:div> <lb ed="D" n="0044a14"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="2">金刚心陀罗尼</cb:mulu><head>金刚心陀罗尼</head> <lb ed="D" n="0044a15"/><p cb:type="dharani" xml:id="pD13p0044a1501">唵 乌伦泥 娑婆诃</p></cb:div> <lb ed="D" n="0044a16"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="2">補缺真言</cb:mulu><head>補缺真言</head> <lb ed="D" n="0044a17"/><p cb:type="dharani" xml:id="pD13p0044a1701">南谟喝啰怛那哆啰夜耶<note place="inline">一</note> 佉 <lb ed="D" n="0044a18"/>啰佉啰<note place="inline">二</note> 俱住俱住<note place="inline">三</note> 摩啰摩 <lb ed="D" n="0044a19"/>啰<note place="inline">四</note> 虎啰<note place="inline">五</note> 吽<note place="inline">六</note> 贺贺<note place="inline">七</note> <g ref="#CB30209">苏</g>怛 <lb ed="D" n="0044a20"/>拏<note place="inline">八</note> 吽<note place="inline">九</note> 泼抹拏<note place="inline">十</note> 娑婆诃</p></cb:div> <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0045a" n="0045a"/> <lb ed="D" n="0045a01"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="2">普迴向真言</cb:mulu><head>普迴向真言</head> <lb ed="D" n="0045a02"/><p cb:type="dharani" xml:id="pD13p0045a0201">唵 娑摩啰 娑摩啰 弭摩 <lb ed="D" n="0045a03"/>曩 萨婆诃摩诃斫迦啰嚩吽</p></cb:div> <lb ed="D" n="0045a04"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="2">後语</cb:mulu><p xml:id="pD13p0045a0401"><note place="inline">夫此经者前後十一处挍量功德最後阿僧祇<g ref="#CB30735">世</g>界七宝盈满持用佈施其福不可思议也若比量发菩提心持经功德者不 <lb ed="D" n="0045a05"/>能为喩诵经坐禅持戒佈施之福当来受福之处凡夫之人名亦不可得闻岂能得见若人受持四句之偈赞喩不及何况书 <lb ed="D" n="0045a06"/>写印施全部也若有发明经中之義深造幽旨得解<g ref="#CB29766">脱</g>者身心一如穿声透色不<g ref="#CB29765">被</g>眼瞒如金刚不壞为人敷扬开展宗风续 <lb ed="D" n="0045a07"/><persName>佛</persName>慧命禀吹毛利诀深奥妙明明不坠<persName>佛</persName>之使也虽末法中亦有能信者敲空作响唤醒在家出家四众之流向道<persName>佛</persName>子故以 <lb ed="D" n="0045a08"/>宣明释开法尔觉悟天魔不<g ref="#CB29765">被</g>所惑辩鉴邪正勿<g ref="#CB29765">被</g>过谬後学般若菩萨持坚固志具择法眼等诸<persName>佛</persName>心同诸<persName>佛</persName>愿者</note>。</p> <lb ed="D" n="0045a09"/><p xml:id="pD13p0045a0901"><note place="inline">伏愿上祝</note>。</p><lg xml:id="lgD13p0045a0905"><l><note place="inline">皇图巩固帝道遐昌</note></l><l><note place="inline"><persName>佛</persName>日增辉法轮常转</note></l></lg> <lb ed="D" n="0045a10"/><p xml:id="pD13p0045a1001"><note place="inline">四恩总报三有齐资法界冤亲同圆种智者</note>。</p> <lb ed="D" n="0045a11"/><p xml:id="pD13p0045a1101"><figure><graphic url="../figures/D/D13p0045_01.gif"/></figure></p></cb:div> <lb ed="D" n="0045a12"/> <lb ed="D" n="0045a13"/> <lb ed="D" n="0045a14"/> <lb ed="D" n="0045a15"/> <lb ed="D" n="0045a16"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="2">後跋</cb:mulu><p xml:id="pD13p0045a1601">夫优昙现瑞。普获馨香。<persName>善逝</persName>应真皆蒙 <lb ed="D" n="0045a17"/>解<g ref="#CB29766">脱</g>。为大事因缘。演教<g ref="#CB30735">世</g>出<g ref="#CB30735">世</g>间。决生 <lb ed="D" n="0045a18"/>死。入圣超凡。自悟自证由是激扬般若 <lb ed="D" n="0045a19"/>灵空。弘阐涅槃大義。无闻老和尙。与蛇 <lb ed="D" n="0045a20"/><g ref="#CB15148">画</g>足。钵盂安柄。岂免露<g ref="#CB15875">此</g>针脚连缀葛 <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0046a" n="0046a"/> <lb ed="D" n="0046a01"/>藤。不无显示钳锤。曲<g ref="#CB29762">垂</g>方便抽钉<g ref="#CB29761">拔</g>楔。 <lb ed="D" n="0046a02"/>解黏去缚。把定向上玄<g ref="#CB30229">关</g>倒拈劫初巴 <lb ed="D" n="0046a03"/>鼻十六孤园发秀三十二枝芬芳註无 <lb ed="D" n="0046a04"/>言处之言剖微默中之默握吹毛利作 <lb ed="D" n="0046a05"/>狮子吼使不会禅流会禅未知道者知 <lb ed="D" n="0046a06"/>道点透拈花示众。深贵断臂安心。寥寥 <lb ed="D" n="0046a07"/>不挂纤尘。密密归根得旨。意天皎洁。性 <lb ed="D" n="0046a08"/>月腾辉。泯绝三心。豁通五眼。所以。福超 <lb ed="D" n="0046a09"/>七宝。檀施功越三时。<g ref="#CB22057">捨</g>身崭新。特地乾 <lb ed="D" n="0046a10"/>坤开闢。禅<g ref="#CB08887">庭</g>正令。金刚圈裡从君跃。栗 <lb ed="D" n="0046a11"/><g ref="#CB00331">棘</g>蓬中任意吞。赞法无穷。略伸管见。後 <lb ed="D" n="0046a12"/>学同志。谨而备焉。</p> <lb ed="D" n="0046a13"/><p xml:id="pD13p0046a1301">至元六年岁在庚辰解制日寓中兴路</p> <lb ed="D" n="0046a14"/><p xml:id="pD13p0046a1401">潜邑蚌湖市刘 <note place="inline">觉廣</note>再拜谨<g ref="#CB29756">跋</g></p> <lb ed="D" n="0046a15"/><p xml:id="pD13p0046a1501">荆 岑 邓 <note place="inline">觉富</note>焚香拜书</p></cb:div> <lb ed="D" n="0046a16"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="2">经赞</cb:mulu><p xml:id="pD13p0046a1601">师在奉甲站<name role="" type="person">资福寺</name>丈室註经庚辰四 <lb ed="D" n="0046a17"/>月间忽生灵芝四茎黄色紫艳雲盖次 <lb ed="D" n="0046a18"/>年正月初一日夜刘觉廣梦感龙天聚 <lb ed="D" n="0046a19"/>会于刊经所赞云。</p> <lb ed="D" n="0046a20"/><lg type="regular" xml:id="lgD13p0046a2001"><l>稽首金刚界</l><l>大圣法中王</l> <lb ed="D" n="0046a21"/><l>愿<g ref="#CB30074">垂</g>实际<g ref="#CB30529">处</g></l><l>字字放毫光</l></lg></cb:div> <pb ed="D" xml:id="D13.8838.0047a" n="0047a"/> <lb ed="D" n="0047a01"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="2">南无般若波罗蜜多心经</cb:mulu><head>南无般若波罗蜜多心经</head> <lb ed="D" n="0047a02"/><p xml:id="pD13p0047a0201">观自在菩萨。行深般若波罗蜜多时。照 <lb ed="D" n="0047a03"/>见五蕴皆空。度一切苦厄。舍利子。色不 <lb ed="D" n="0047a04"/>异空。空不异色。色即是空。空即是色。受 <lb ed="D" n="0047a05"/>想行识。亦复如是。舍利子。是诸法空相。 <lb ed="D" n="0047a06"/>不生不<g ref="#CB30274">灭</g>。不垢不净。不增不减。是故空 <lb ed="D" n="0047a07"/>中无色。无受想行识。无眼耳鼻舌身意。 <lb ed="D" n="0047a08"/>无色声香味触法。无眼界。乃至无意识 <lb ed="D" n="0047a09"/>界。无无明。亦无无明尽。乃至无老死。亦 <lb ed="D" n="0047a10"/>无老死尽。无苦集<g ref="#CB30274">灭</g>道。无智亦无得。以 <lb ed="D" n="0047a11"/>无所得故。菩提萨<g ref="#CB22017">埵</g>。依般若波罗蜜多 <lb ed="D" n="0047a12"/>故。心无<g ref="#CB07724">罣</g>碍。无<g ref="#CB07724">罣</g>碍故。无有恐怖。远離 <lb ed="D" n="0047a13"/><g ref="#CB04138">顚</g>倒梦想。究竟涅槃。三<g ref="#CB12460">世</g>诸<persName>佛</persName>依般若 <lb ed="D" n="0047a14"/>波罗蜜多故。得阿耨多罗三藐三菩提。 <lb ed="D" n="0047a15"/>故知般若波罗蜜多。是大神咒。是大明 <lb ed="D" n="0047a16"/>咒。是无上咒。是无<g ref="#CB21717">等</g><g ref="#CB21717">等</g>咒。能除一切苦。 <lb ed="D" n="0047a17"/>真实不<g ref="#CB28933">虚</g>。故<g ref="#CB22072">说</g>般若波罗蜜多咒。即<g ref="#CB22072">说</g> <lb ed="D" n="0047a18"/>咒曰。</p> <lb ed="D" n="0047a19"/><p cb:type="dharani" xml:id="pD13p0047a1901">揭谛揭谛 波罗揭谛 <lb ed="D" n="0047a20" type="honorific"/>波罗僧揭谛 菩提萨婆诃</p></cb:div></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0001a1001" to="#end0001a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0001a1002" to="#end0001a1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">贪</lem><rdg wit="#wit.orig">贫</rdg></app> <app from="#beg0002a0101" to="#end0002a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0002a0201" to="#end0002a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0003a0301" to="#end0003a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0003a0401" to="#end0003a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0003a1601" to="#end0003a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0003a1801" to="#end0003a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004a1101" to="#end0004a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005a2001" to="#end0005a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0007a0601" to="#end0007a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0007a1001" to="#end0007a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0007a1401" to="#end0007a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0008a1801" to="#end0008a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0008a2001" to="#end0008a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0010a0601" to="#end0010a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0010a2001" to="#end0010a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0011a0101" to="#end0011a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">贪</lem><rdg wit="#wit.orig">贫</rdg></app> <app from="#beg0011a1201" to="#end0011a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013a1301" to="#end0013a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015a0301" to="#end0015a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0016a0601" to="#end0016a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">含</lem><rdg wit="#wit.orig">舍</rdg></app> <app from="#beg0018a1701" to="#end0018a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0019a0901" to="#end0019a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0022a2001" to="#end0022a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0024a0701" to="#end0024a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0024a0901" to="#end0024a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0024a0902" to="#end0024a0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0027a2001" to="#end0027a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0027a2002" to="#end0027a2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0028a0101" to="#end0028a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">悔</lem><rdg wit="#wit.orig">侮</rdg></app> <app from="#beg0028a1501" to="#end0028a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0029a0401" to="#end0029a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0030a1901" to="#end0030a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031a0801" to="#end0031a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0033a0601" to="#end0033a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0034a0301" to="#end0034a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037a1401" to="#end0037a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037a1402" to="#end0037a1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037a1501" to="#end0037a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0039a0801" to="#end0039a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">死</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app> <app from="#beg0040a0401" to="#end0040a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0040a1801" to="#end0040a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0042a0801" to="#end0042a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0044a0301" to="#end0044a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0001a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0001a1001">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0001a1002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0001a1002">贪【CB】，贫【国图】</note> <note n="0002a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0002a0101">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0002a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0002a0201">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0003a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0003a0301">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0003a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0003a0401">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0003a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0003a1601">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0003a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0003a1801">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0004a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0004a1101">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0005a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0005a2001">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0007a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0007a0601">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0007a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0007a1001">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0007a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0007a1401">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0008a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0008a1801">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0008a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0008a2001">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0010a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0010a0601">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0010a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0010a2001">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0011a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0011a0101">贪【CB】，贫【国图】</note> <note n="0011a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0011a1201">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0013a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0013a1301">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0015a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0015a0301">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0016a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0016a0601">含【CB】，舍【国图】</note> <note n="0018a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0018a1701">己【CB】，已【国图】</note> <note n="0019a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0019a0901">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0022a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0022a2001">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0024a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0024a0701">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0024a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0024a0901">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0024a0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0024a0902">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0027a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0027a2001">刺【CB】，剌【国图】</note> <note n="0027a2002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0027a2002">刺【CB】，剌【国图】</note> <note n="0028a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028a0101">悔【CB】，侮【国图】</note> <note n="0028a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028a1501">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0029a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0029a0401">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0030a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0030a1901">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0031a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031a0801">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0033a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0033a0601">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0034a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a0301">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0037a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0037a1401">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0037a1402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0037a1402">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0037a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0037a1501">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0039a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0039a0801">死【CB】，<unclear/>【国图】</note> <note n="0040a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0040a0401">己【CB】，巳【国图】</note> <note n="0040a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0040a1801">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0042a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042a0801">已【CB】，巳【国图】</note> <note n="0044a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a0301">已【CB】，巳【国图】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>